MeoCanh.comMèo Cảnh
Nhân giống và mở trại mèo

Mèo cái động dục: dấu hiệu, chu kỳ và cách chăm khi mèo kêu đêm

Mèo cái động dục kêu đêm, lăn lộn, cong lưng có phải đau ốm không? Dấu hiệu, chu kỳ lặp lại thế nào, chăm ra sao trong những ngày đó và khi nào cần đi thú y.

A young tortoiseshell cat rolling on its back across a tiled floor near a balcony door at dusk, warm lamp light, low angle from floor level

Mèo cái động dục thường kêu to kéo dài, nhất là ban đêm, lăn lộn trên sàn, cọ người vào đồ vật, cong lưng nâng mông khi được vuốt và tìm cách ra ngoài. Mỗi đợt thường kéo dài vài ngày tới hơn một tuần, và nếu không được phối, mèo có thể lặp lại sau vài tuần, có con gần như quanh năm. Đây là sinh lý bình thường chứ không phải đau ốm, nhưng mèo động dục liên tục, ra dịch bất thường hay mệt lả thì cần đưa đi thú y.

Nhiều người lần đầu thấy mèo cái động dục đã hốt hoảng tưởng mèo bị đau bụng hay bị thương ở lưng. Phần dưới giúp nhận ra đúng các dấu hiệu, hiểu chu kỳ của mèo khác chó ở đâu, chăm mèo thế nào cho cả nhà dễ thở trong những ngày đó, và với mèo không định làm giống thì nên tính chuyện gì về lâu dài.

Mèo cái bắt đầu động dục khi nào

Phần lớn mèo cái có đợt động dục đầu tiên trong khoảng từ năm tới chín tháng tuổi, nhưng biên độ khá rộng. Các giống gốc phương Đông như Xiêm thường sớm hơn, có con chỉ bốn tháng đã có dấu hiệu. Các giống to, lớn chậm hoặc giống lông dài như Ba Tư, Maine Coon thường muộn hơn, có con gần một năm tuổi mới bắt đầu. Cân nặng, sức khoẻ và môi trường sống cũng ảnh hưởng.

Mèo là loài động dục theo mùa, chịu tác động mạnh của độ dài ngày. Ở xứ lạnh, mèo cái thường nghỉ vào những tháng ngày ngắn. Ở Việt Nam, ngày dài tương đối đều quanh năm, cộng với mèo sống trong nhà có đèn điện tới tối, nên nhiều mèo động dục gần như cả năm, chỉ thưa hơn đôi chút vào vài tháng.

Một điểm hay bị bỏ qua: mèo con năm, sáu tháng tuổi có thể đậu thai ngay đợt động dục đầu tiên nếu tiếp xúc với mèo đực chưa triệt sản, kể cả anh em cùng lứa. Nếu nhà có cả mèo đực và mèo cái non, nên tính chuyện tách hoặc triệt sản trước khi chúng tới tuổi này.

Dấu hiệu nhận ra mèo đang động dục

Kêu to, giọng kéo dài. Tiếng kêu khác hẳn lúc đòi ăn: trầm, dài, lặp đi lặp lại, nghe như than vãn, thường dữ dội nhất vào buổi tối và đêm khuya. Giống Xiêm và các giống phương Đông có giọng to nên càng dễ làm phiền hàng xóm.

Lăn lộn, cọ người. Mèo nằm ngửa lăn qua lăn lại trên sàn, cọ đầu cọ má vào chân người, chân bàn, khung cửa nhiều hơn hẳn ngày thường.

Cong lưng, nâng mông. Khi được vuốt dọc lưng gần gốc đuôi, mèo hạ phần ngực xuống sát sàn, nâng mông lên, đuôi lệch sang một bên và hai chân sau đạp nhịp nhàng. Đây là dấu hiệu rõ nhất.

Bồn chồn, đòi ra ngoài. Mèo đi quanh nhà, cào cửa, ngồi canh cửa sổ, tìm mọi khe hở để ra. Đây là lúc mèo nhà hay bị lạc hoặc gặp mèo đực hoang.

Đổi nhịp ăn và đi vệ sinh. Một số mèo ăn ít hơn vài ngày, liếm vùng sinh dục nhiều hơn, có con đi tiểu thường hơn hoặc tiểu ra ngoài khay để lại mùi.

Âu yếm bất thường. Mèo vốn lạnh lùng bỗng bám người, đòi vuốt liên tục. Ngược lại, có con lại dễ cáu với mèo khác trong nhà.

Chu kỳ động dục của mèo diễn ra thế nào

Khác với nhiều loài, mèo là loài rụng trứng khi giao phối: trứng thường chỉ rụng khi có kích thích giao phối. Vì vậy nếu không được phối, mèo không chuyển sang giai đoạn mang thai giả như chó mà quay lại trạng thái nghỉ ngắn rồi động dục tiếp. Mỗi đợt động dục rõ rệt thường kéo dài khoảng vài ngày tới hơn một tuần, khoảng nghỉ giữa các đợt thường từ một tới ba tuần, khác nhau tuỳ con.

Trong thực tế người nuôi hay thấy mèo cái non chưa phối "kêu cả tháng". Thường đó là nhiều đợt nối nhau với khoảng nghỉ ngắn, cộng với việc mèo chưa yên hẳn trong lúc nghỉ. Ghi lại ngày bắt đầu và kết thúc mỗi đợt trong vài tháng sẽ giúp thấy rõ nhịp của mèo nhà mình, thông tin này cũng có ích khi đi khám.

Với mèo được phối, nếu đậu thai thì động dục dừng lại. Nếu đã rụng trứng mà không đậu, mèo có thể có một giai đoạn nghỉ dài hơn bình thường vài tuần rồi mới quay lại chu kỳ. Những chi tiết này người gây giống theo dõi để chọn thời điểm phối, còn với người nuôi làm cảnh thì chỉ cần hiểu rằng mèo động dục lặp lại là chuyện bình thường.

Chăm mèo trong những ngày động dục

Không có cách nào làm mèo hết động dục ngay mà an toàn, chỉ có cách giúp mèo và cả nhà dễ chịu hơn:

  • Đóng kỹ cửa sổ, cửa ban công, lưới chắn; kiểm tra các khe mèo có thể lách ra. Đây là ưu tiên số một.
  • Tách mèo cái khỏi mọi mèo đực chưa triệt sản trong nhà, kể cả anh em ruột hay mèo đực còn nhỏ.
  • Chơi với mèo nhiều hơn bằng cần câu lông, bóng, để mèo tiêu bớt năng lượng vào buổi tối trước giờ ngủ.
  • Cho mèo chỗ nằm ấm, có chăn mềm; nhiều mèo dịu đi khi được nằm chỗ ấm và được vuốt nhẹ.
  • Giữ khay cát thật sạch để giảm việc tiểu ra ngoài; lau vết tiểu bằng chất tẩy khử mùi theo enzym, không dùng chất có mùi khai.
  • Kiên nhẫn, không quát, không phạt, không nhốt mèo trong lồng chật cả ngày: mèo không cố ý làm phiền.
  • Báo trước với hàng xóm sát vách nếu ở chung cư, và có kế hoạch triệt sản nếu không định cho sinh.

Những việc này không làm mèo hết kêu, nhưng giúp những đêm khó ngủ ngắn lại và tránh được rủi ro lớn nhất là mèo xổng ra ngoài.

Những điều không nên làm

Không tự cho mèo dùng thuốc ức chế động dục. Các loại thuốc nội tiết dùng để ngăn động dục, kể cả thuốc của người, có thể gây tác dụng phụ nặng cho mèo như bệnh tử cung, u tuyến vú, tiểu đường. Chỉ dùng khi bác sĩ thú y chỉ định, và nhiều bác sĩ không khuyên dùng lâu dài.

Không dùng mẹo dân gian kích thích vùng sinh dục. Một số mẹo truyền miệng nhằm "làm mèo tưởng đã được phối" có thể gây tổn thương và nhiễm trùng. Đừng thử.

Không thả mèo ra ngoài "cho xong". Mèo cái động dục ra ngoài gần như chắc chắn mang thai với mèo đực hoang không rõ sức khoẻ, có thể bị cắn, lây bệnh, lạc đường hoặc tai nạn.

Không tắm mèo liên tục hay xịt nước để "làm mèo tỉnh". Một số người nghĩ tắm nước lạnh giúp mèo bớt kêu. Thực tế mèo chỉ thêm căng thẳng, dễ cảm lạnh và sợ người hơn, trong khi động dục vẫn diễn ra như cũ. Tương tự, nhốt mèo trong phòng tối hoàn toàn nhiều ngày cũng không có tác dụng mà chỉ làm mèo hoảng.

Không cho phối ở đợt động dục đầu tiên. Mèo cái non chưa đủ lớn để mang thai an toàn. Nếu định nhân giống, chờ theo lời khuyên của bác sĩ thú y.

Khi nào nên đưa mèo đi thú y

Động dục là sinh lý bình thường, nhưng một số tình huống cần bác sĩ thú y kiểm tra. Mèo động dục liên tục nhiều tuần không có khoảng nghỉ rõ, nhất là ở mèo cái trưởng thành, có thể liên quan tới rối loạn nội tiết hoặc u buồng trứng. Mèo có dịch chảy ra từ âm hộ, đặc biệt dịch có màu vàng, xanh, nâu hoặc có mùi hôi, là dấu hiệu cần đi khám sớm, vì bệnh viêm tử cung có mủ ở mèo chưa triệt sản có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm.

Những dấu hiệu khác nên đi khám ngay: mèo bỏ ăn trên một ngày, nôn, uống nước nhiều bất thường, bụng chướng, mệt lả sau một đợt động dục, hoặc mèo đã có lúc ra ngoài và có thể đã giao phối. Khi đi khám, mang theo sổ ghi ngày động dục giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn. Đừng tự đoán bệnh và tự mua thuốc chữa.

Mèo cái đã lớn tuổi chưa triệt sản cũng nên được khám định kỳ vùng tuyến vú: sờ thấy cục cứng nhỏ dọc hai hàng vú là lý do để hẹn bác sĩ trong tuần, không chờ tới khi cục to lên.

Mèo giống và mèo nuôi cảnh: hai hướng khác nhau

Với trại có kế hoạch nhân giống, sổ theo dõi động dục là công cụ chính. Người gây giống ghi ngày bắt đầu, độ mạnh của dấu hiệu, ngày kết thúc, rồi chọn đợt phù hợp khi mèo cái đã đủ tuổi, đủ cân và đã hoàn thành các xét nghiệm cần thiết. Mèo cái giống cũng cần được nghỉ đủ giữa hai lứa; để mèo động dục liên tục nhiều tháng không phối cũng không tốt, nên đây là việc phải bàn với bác sĩ thú y.

Với mèo nuôi làm cảnh không định cho sinh, cách giải quyết bền vững và an toàn hơn cả là triệt sản. Ngoài việc chấm dứt các đợt kêu đêm, triệt sản sớm còn giúp giảm nguy cơ u tuyến vú và loại bỏ nguy cơ viêm tử cung có mủ. Bài riêng về triệt sản trong cùng chuyên mục đi kỹ hơn về tuổi phù hợp và cách chăm sau mổ. Có thể triệt sản khi mèo đang không động dục; nếu mèo đang trong đợt, bác sĩ sẽ tư vấn chờ hay mổ luôn tuỳ trường hợp.

Câu hỏi thường gặp

Mèo cái động dục kéo dài bao lâu?

Mỗi đợt động dục rõ rệt thường kéo dài khoảng vài ngày tới hơn một tuần. Nếu không được phối, mèo có thể nghỉ một tới ba tuần rồi lặp lại, nên người nuôi hay có cảm giác mèo kêu suốt cả tháng.

Mèo động dục lần đầu khi mấy tháng tuổi?

Phần lớn mèo cái có đợt đầu tiên trong khoảng năm tới chín tháng tuổi. Giống Xiêm và giống phương Đông có thể sớm hơn, giống to hay giống lông dài như Ba Tư, Maine Coon thường muộn hơn, có con gần một năm.

Mèo kêu đêm vì động dục có làm gì cho hết được không?

Không có cách an toàn nào làm mèo hết động dục ngay. Có thể chơi với mèo nhiều hơn buổi tối, cho chỗ nằm ấm, giữ khay sạch và kiên nhẫn. Nếu không định cho sinh, triệt sản là cách giải quyết lâu dài.

Có nên cho mèo uống thuốc ngừa động dục không?

Không nên tự cho uống. Thuốc nội tiết ngăn động dục có thể gây bệnh tử cung, u tuyến vú hay tiểu đường ở mèo. Chỉ dùng khi bác sĩ thú y chỉ định, và nhiều bác sĩ khuyên triệt sản thay vì dùng thuốc lâu dài.

Mèo động dục liên tục không nghỉ có sao không?

Mèo cái trưởng thành động dục nhiều tuần không có khoảng nghỉ rõ nên được bác sĩ thú y kiểm tra, vì có thể liên quan tới rối loạn nội tiết hay vấn đề ở buồng trứng. Mang theo sổ ghi ngày động dục khi đi khám.

Đang động dục có triệt sản cho mèo được không?

Nhiều phòng khám vẫn triệt sản được khi mèo đang động dục, nhưng có bác sĩ chọn chờ hết đợt để giảm chảy máu trong mổ. Hãy hỏi bác sĩ thú y nơi bạn định mổ để họ quyết định theo tình trạng cụ thể của mèo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138