MeoCanh.comMèo Cảnh
Thức ăn cho mèo cảnh

Thức ăn cho mèo lông dài: búi lông, dầu cá và chất xơ trong khẩu phần

Mèo lông dài cần khẩu phần đủ đạm cho lông mọc, axit béo cho da và đủ chất xơ để lông nuốt vào đi qua ruột. Thức ăn giúp được tới đâu, chải lông phải làm phần nào.

A long-haired chocolate tabby cat eating from a wide ceramic bowl beside a jute rug, shot from slightly above and behind its fluffy shoulders, soft diffused light, cocoa and cream palette

Mèo lông dài không cần một chế độ ăn khác hẳn, nhưng cần khẩu phần làm tốt ba việc: đủ đạm động vật chất lượng để mọc lông, đủ axit béo để da khoẻ và lông bóng, và đủ chất xơ để phần lông mèo nuốt vào khi liếm được đẩy qua ruột thay vì vón lại trong dạ dày. Thức ăn chỉ giải quyết được một phần chuyện búi lông. Phần còn lại, và là phần lớn hơn, nằm ở việc chải lông đều đặn để mèo nuốt ít lông ngay từ đầu.

Ba Tư, Himalaya, Maine Coon, Ragdoll, mèo Anh lông dài, Birman sống ở khí hậu nóng ẩm Việt Nam thường rụng lông quanh năm chứ không chỉ theo mùa. Bài này giải thích lông được làm ra từ đâu, búi lông hình thành thế nào, đọc nhãn "chống búi lông" ra sao, và khi nào chuyện nôn lông không còn là chuyện bình thường.

Lông mèo được làm ra từ đạm, và lông dài tốn đạm hơn

Sợi lông chủ yếu là keratin, một loại đạm giàu các axit amin chứa lưu huỳnh như methionine và cystine. Mèo trưởng thành thay lông liên tục, và một con mèo lông dài phải tạo ra tổng chiều dài lông lớn hơn nhiều so với mèo lông ngắn cùng cỡ. Khi khẩu phần thiếu đạm động vật hoặc đạm kém chất lượng, cơ thể ưu tiên cơ và các cơ quan trước, lông là thứ bị hy sinh đầu tiên: mọc chậm, khô, dễ gãy, bạc màu ở đầu sợi.

Vì vậy với mèo lông dài, điều đầu tiên nên kiểm không phải dòng chữ "đẹp lông" ở mặt trước bao mà là nguồn đạm ở mấy dòng đầu danh sách thành phần và con số đạm sau khi quy về chất khô. Thức ăn đủ chuẩn hoàn chỉnh, cân bằng cho mèo trưởng thành nhìn chung đã đáp ứng nhu cầu này; vấn đề hay gặp hơn là mèo được cho ăn quá nhiều đồ ăn vặt, cơm trộn, hay thức ăn tự nấu không cân đối, làm phần đạm thật sự trong ngày bị loãng đi.

Ngoài đạm, lông và da còn cần kẽm, biotin, vitamin A và các vitamin nhóm B. Thức ăn hoàn chỉnh đã có sẵn những thứ này. Tự bổ sung thêm viên khoáng, viên vitamin mà không có chỉ định thú y là không cần, đôi khi còn gây thừa, nhất là vitamin A vốn tích luỹ trong gan.

Axit béo, dầu cá và độ bóng của lông

Mèo cần cả omega-6 và omega-3, theo một tỷ lệ hợp lý. Axit linoleic thuộc nhóm omega-6 giữ lớp màng bảo vệ của da; thiếu nó, da khô, bong vảy, lông xỉn. Mèo còn cần axit arachidonic có sẵn trong mỡ động vật, vì cơ thể mèo không tự chuyển đổi đủ từ dầu thực vật như chó.

Omega-3 từ dầu cá có tác dụng lên da được nghiên cứu nhiều. EPA và DHA trong dầu cá được dùng phổ biến trong thức ăn cho da và lông, liên quan tới việc làm dịu phản ứng viêm ở da. Hạt lanh cũng chứa omega-3 nhưng ở dạng mèo khó dùng trực tiếp, nên nguồn từ cá có giá trị hơn với mèo.

Tự rưới dầu cá lên hạt không phải lúc nào cũng có lợi. Thêm béo là thêm năng lượng, mèo lông dài trong nhà vốn dễ tăng cân. Dầu cá để lâu bị ôi, mất tác dụng và có mùi khó chịu. Liều dùng cho từng con, nếu có cần, là việc nên hỏi bác sĩ thú y.

Lông bóng là kết quả của cả khẩu phần và cách chăm. Lông dài bết, xơ có khi do không được chải, do tắm bằng sản phẩm làm khô da, hay do mèo béo quá không tự liếm tới lưng. Đừng vội quy hết cho thức ăn.

Búi lông hình thành thế nào và chất xơ giúp được gì

Lưỡi mèo có những gai nhỏ hướng về phía họng, hoạt động như chiếc lược. Mỗi lần mèo tự liếm, lông rụng bị cuốn theo và nuốt xuống. Phần lớn lượng lông này đi qua ruột và ra theo phân. Khi lượng lông nuốt vào nhiều hơn khả năng ruột đẩy đi, lông kết lại trong dạ dày thành búi, mèo nôn ra một khối dài, ướt, thường giống điếu xì gà hơn là quả bóng.

Chất xơ trong thức ăn làm phân có khối và giúp nhu động ruột đều đặn, nhờ đó lông được kéo theo phân dễ hơn. Thức ăn "chống búi lông" thường tăng xơ, kết hợp xơ hoà tan và không hoà tan, có khi thêm cellulose, vỏ hạt mã đề, củ cải đường. Những dòng này đọc được trên nhãn: so mức xơ thô của sản phẩm chống búi lông với sản phẩm thường cùng hãng sẽ thấy chênh lệch.

Có hai giới hạn cần biết. Thứ nhất, xơ không làm tan lông có sẵn trong dạ dày; nó chỉ giúp phần lông mới nuốt đi nhanh hơn. Thứ hai, xơ quá cao làm thức ăn kém đậm đặc dinh dưỡng, mèo phải ăn nhiều hơn để đủ chất và đi ngoài nhiều hơn. Với mèo lông dài khoẻ mạnh, mức xơ vừa phải cộng chải lông đều thường hiệu quả hơn tăng xơ thật cao.

Chải lông, thức ăn và nước: chia việc cho đúng

Ba việc cùng nhắm tới búi lông nhưng tác động ở những chỗ khác nhau. Biết việc nào làm phần nào giúp bạn khỏi trông chờ vào bao hạt:

ViệcTác động vào đâuMức hiệu quả với mèo lông dài
Chải lông đều đặnLấy lông rụng ra trước khi mèo nuốtLớn nhất; làm hằng ngày hoặc cách ngày tuỳ giống
Thức ăn nhiều xơ vừa phảiGiúp lông đã nuốt đi qua ruộtHỗ trợ; thấy rõ ở mèo hay nôn lông nhẹ
Axit béo, đạm đủLông chắc, ít gãy rụng bất thườngNền tảng; không thấy ngay, cần vài tháng
Đủ nước, có patePhân mềm, nhu động ruột đềuHỗ trợ; quan trọng ở mèo lười uống
Gel búi lông bán sẵnBôi trơn giúp lông trượt quaChỉ dùng theo chỉ dẫn thú y, không thay chải lông

Cách chải, lịch chải cụ thể cho từng giống lông dài nằm ở nhóm bài chăm sóc theo giống trên site. Ở đây chỉ cần nhớ: một tuần bỏ chải thì không bao hạt nào bù lại được.

Khẩu phần một ngày cho mèo lông dài trong nhà

Không có khuôn chung cho mọi con, nhưng một ngày ăn hợp lý của mèo lông dài trưởng thành sống trong căn hộ thường đi theo trình tự sau:

  1. Bữa chính là thức ăn hoàn chỉnh, cân bằng cho mèo trưởng thành, có nguồn đạm động vật rõ ràng; nếu mèo hay nôn lông, chọn loại có mức xơ cao hơn một chút.
  2. Thêm một phần pate trong ngày để tăng lượng nước, nhất là mùa nóng khi mèo lông dày ít muốn uống.
  3. Chia hai tới bốn bữa thay vì đổ đầy bát; mèo lông dài trong nhà vận động ít, ăn tự do dễ tăng cân, mà mèo béo lại khó tự chải phần lưng và đuôi.
  4. Đồ ăn vặt giữ ở mức nhỏ, dùng làm phần thưởng sau buổi chải lông để mèo quen và hợp tác.
  5. Chải lông mỗi ngày vào cùng một giờ, gom lông rụng bỏ đi; theo dõi số lần nôn lông trong tháng.

Cân mèo mỗi tháng. Lông dài che mất dáng người, nhiều chủ chỉ phát hiện mèo béo hay gầy khi bế lên hoặc lúc tắm thấy thân hình thật.

Khi nào nôn lông không còn là chuyện bình thường

Nôn búi lông thỉnh thoảng ở mèo lông dài là chuyện người nuôi hay gặp. Nhưng nhiều bác sĩ thú y nhắc rằng nôn lông thường xuyên, chẳng hạn mỗi tuần vài lần, không nên coi là đặc điểm giống. Nó có thể phản ánh việc mèo liếm quá nhiều vì ngứa, vì căng thẳng, hoặc ruột di chuyển kém vì một vấn đề khác.

Có những dấu hiệu cần đi thú y sớm thay vì đổi thức ăn: mèo cố nôn nhiều lần mà không ra gì, bỏ ăn, bụng căng, mệt, không đi ngoài một hai ngày, hoặc nôn kèm máu. Một búi lông lớn có thể gây tắc ruột, và đây là tình huống không tự xử lý ở nhà được. Đừng tự cho mèo uống dầu ăn, dầu khoáng để "thông lông"; nếu mèo hít phải khi uống, dầu có thể vào phổi.

Thêm một điều nữa với mèo lông dài: vùng lông quanh hậu môn và đùi sau dễ dính phân, nhất là khi phân mềm. Nếu thấy chuyện này thường xuyên sau khi đổi thức ăn, có thể khẩu phần chưa hợp hoặc mèo cần được cắt tỉa gọn vùng đó. Ghi lại để nói với bác sĩ thú y ở lần khám tới.

Mùa nóng ẩm ở Việt Nam: mèo lông dài ăn ít đi, uống cũng ít đi

Người nuôi Ba Tư, Ragdoll hay mèo Anh lông dài ở miền Nam, và ở miền Bắc vào tháng sáu, tháng bảy, hay thấy cùng một chuyện: trời nóng là mèo nằm dài trên nền gạch, ăn lưng bát, có hôm gần như không đụng tới hạt. Phần lớn trường hợp đây là phản ứng bình thường. Cơ thể mèo giảm sinh nhiệt bằng cách giảm hoạt động và giảm ăn, nhất là ở giống có lớp lông lót dày khó toả nhiệt.

Vấn đề là cùng lúc đó mèo mất nước nhiều hơn qua hơi thở và qua việc liếm lông để làm mát, trong khi lượng uống không tăng tương ứng. Mèo lông dài vốn đã dễ bị búi lông; thiếu nước làm phân khô, ruột chậm, lông nuốt vào khó đi ra hơn. Vì thế mùa nóng là lúc nên tăng phần pate trong khẩu phần, có thể pha thêm một ít nước ấm vào pate, đặt thêm vài bát nước ở chỗ mát mèo hay nằm, và chia bữa vào lúc sáng sớm, chiều tối khi trời dịu.

Mùa nóng cũng là mùa rụng lông nhiều, nên tăng số buổi chải lên. Còn nếu mèo bỏ ăn hoàn toàn hơn một ngày, thở há miệng, lừ đừ, lưỡi và lợi đỏ sẫm, đó không phải chuyện ăn uống theo mùa mà có thể là say nóng hay bệnh khác, cần đưa đi thú y ngay chứ không chờ trời mát. Mèo mặt tịt lông dài như Ba Tư, Himalaya chịu nóng kém nhất, cần để ý sớm hơn các giống khác.

Câu hỏi thường gặp

Mèo lông dài có cần ăn hạt chống búi lông suốt đời không?

Không bắt buộc. Nếu chải lông đều và mèo hiếm khi nôn lông, thức ăn hoàn chỉnh thông thường là đủ. Hạt chống búi lông có ích khi mèo vẫn nôn lông dù đã chải đều. Hạt này thường nhiều xơ hơn, nên theo dõi cân nặng và phân sau khi đổi, nếu phân quá nhiều hay mèo gầy đi thì cân nhắc lại.

Có nên tự trộn dầu cá vào hạt cho mèo Ba Tư đẹp lông không?

Không nên tự làm khi chưa hỏi thú y. Thêm dầu là thêm năng lượng, mèo lông dài trong nhà dễ tăng cân. Dầu để lâu bị ôi, có mùi và mất tác dụng. Thức ăn hoàn chỉnh đã có axit béo cần thiết; nếu lông vẫn khô, xỉn, nhờ bác sĩ thú y xem da và quyết có cần bổ sung không.

Mèo nôn búi lông bao nhiêu lần thì nên đi khám?

Thỉnh thoảng nôn một búi lông là chuyện hay gặp ở mèo lông dài. Nhưng nôn lông thường xuyên, kiểu mỗi tuần vài lần, nên được bác sĩ thú y xem. Đi khám ngay nếu mèo cố nôn mà không ra gì, bỏ ăn, bụng căng, mệt hay không đi ngoài một hai ngày, vì có thể là tắc ruột.

Pate có giúp mèo lông dài ít búi lông hơn không?

Gián tiếp có. Pate nhiều nước giúp mèo đủ nước, phân mềm và ruột di chuyển đều, nhờ đó lông nuốt vào dễ đi ra theo phân. Nhưng pate thường ít xơ hơn hạt chống búi lông. Kết hợp hai loại cùng việc chải lông mỗi ngày thường cho kết quả tốt hơn dựa hẳn vào một thứ.

Cỏ cho mèo có thay được hạt chống búi lông không?

Không thay được. Nhiều con mèo thích nhai cỏ lúa mì trồng chậu và đôi khi nôn ra lông sau khi ăn cỏ, nhưng cách cỏ tác động chưa được hiểu rõ và mỗi con một khác. Có thể cho mèo nhai cỏ trồng sạch như một thú vui, nhưng việc chính vẫn là chải lông và khẩu phần đủ chất xơ.

Lông mèo lông dài xơ, rối nhiều có phải do thiếu chất không?

Có thể, nhưng hay gặp hơn là do chải chưa đều, tắm bằng sản phẩm làm khô da, mèo quá béo không tự liếm tới, hoặc bệnh da. Kiểm khẩu phần trước: có phải thức ăn hoàn chỉnh không, đồ ăn vặt có chiếm quá nhiều không. Nếu khẩu phần ổn mà lông vẫn kém, đưa mèo đi khám da.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138