MeoCanh.comMèo Cảnh
Giống mèo lông ngắn

Mèo Exotic lông ngắn: "Ba Tư lông ngắn" mặt tịt có dễ chăm hơn thật không

Mèo Exotic lông ngắn là gì, khác Ba Tư và mèo Anh lông ngắn ở đâu, phần nào thật sự nhẹ việc hơn và phần nào vẫn đòi chăm như mèo mặt tịt lông dài.

A flat-faced cream exotic shorthair kitten sitting in a woven rattan basket on a tiled floor, owner hands holding a soft cloth nearby, top-down view, bright diffused daylight

Mèo Exotic lông ngắn (Exotic Shorthair) là giống được tạo ra để có thân hình và khuôn mặt của mèo Ba Tư nhưng bộ lông ngắn dày. Nhờ lông ngắn, việc chải lông nhẹ hơn Ba Tư rất nhiều: không bết, ít rối, không cần tắm sấy thường xuyên. Nhưng những gì đi theo khuôn mặt tịt thì vẫn còn nguyên: lau nước mắt hằng ngày, chịu nóng kém, đường thở và răng cần theo dõi.

Vì vậy câu trả lời ngắn là: dễ chăm hơn Ba Tư ở phần lông, không dễ hơn ở phần mặt. Bài này giải thích giống từ đâu ra, ngoại hình chuẩn, tính nết, và liệt kê rõ phần việc nào nhẹ đi, phần việc nào không, để bạn quyết định có hợp với nhịp sống của mình không.

Exotic ra đời thế nào

Giống Exotic hình thành ở Mỹ vào những năm 1950 và 1960. Một số nhà gây giống mèo Mỹ lông ngắn phối với mèo Ba Tư, ban đầu với ý định cải thiện màu lông và thân hình cho mèo Mỹ. Đàn con sinh ra có thân tròn, mặt bẹt của Ba Tư nhưng lông ngắn. Thay vì coi đó là mèo Mỹ lỗi chuẩn, người ta quyết định gây thành một giống riêng, và giống này được một hội mèo lớn ở Mỹ công nhận vào cuối những năm 1960.

Về sau, để giữ khuôn mặt và thân hình, Exotic được phối ngược với Ba Tư khá thường xuyên, trong khi các giống lông ngắn khác ít được dùng nữa. Hệ quả là Exotic ngày nay gần như là một con Ba Tư mặc áo lông ngắn. Gen lông dài là gen lặn, nên hai con Exotic lông ngắn mang gen lặn vẫn có thể sinh ra mèo con lông dài; ở một số hội, những bé này được đăng ký là Exotic lông dài, một số hội khác xếp chung vào Ba Tư.

Ở Việt Nam, người bán hay gọi Exotic là "Ba Tư lông ngắn" hoặc "mèo mặt tịt lông ngắn". Tên gọi này dễ hiểu nhưng dễ gây nhầm với mèo Anh lông ngắn mặt tròn, vốn không tịt. Hai giống khác nhau rõ ở sống mũi, như phần dưới sẽ chỉ.

Ngoại hình: nhận ra Exotic giữa các mèo mặt tròn

Mặt bẹt, mũi rất ngắn. Nhìn ngang, trán, mũi và cằm gần như nằm trên một đường thẳng đứng, mũi lõm sâu nằm ngang tầm mắt. Mèo Anh lông ngắn mặt tròn nhưng mõm vẫn nhô ra, mũi vẫn thấy rõ. Đây là điểm phân biệt nhanh nhất.

Mắt to tròn, đặt xa nhau. Đôi mắt to và lồi nhẹ là nét tạo nên vẻ "ngơ ngác" mà nhiều người thích. Mắt lộ nhiều cũng là lý do giống này dễ chảy nước mắt và dễ bị bụi, lông quẹt vào.

Thân đầm, chân ngắn. Thân kiểu cobby như Ba Tư: ngực rộng, lưng ngắn, chân to ngắn, đuôi ngắn tương xứng. Bế lên có cảm giác chắc và nặng.

Lông ngắn nhưng rất dày. Lông Exotic dài hơn lông mèo Anh một chút, lớp lông lót dày, khi vuốt có cảm giác như thú bông. Không bết, ít rối, nhưng vẫn rụng không ít.

Màu lông đủ cả. Vì chia sẻ dòng máu với Ba Tư, Exotic có gần như mọi màu của Ba Tư: trắng, đen, xám xanh, kem, đỏ, bạc, vàng ánh kim, tam thể, colorpoint. Màu không quyết định giống; khuôn mặt và khung người mới quyết định.

Phần nào nhẹ việc hơn Ba Tư, phần nào không

Bảng dưới so những công việc chăm sóc hằng ngày giữa Exotic và Ba Tư lông dài, để thấy rõ nhẹ ở đâu.

Việc chămBa Tư lông dàiExotic lông ngắn
Chải lôngMỗi ngày, gỡ rối kỹHai, ba lần một tuần, tăng khi thay lông
Tắm sấyThường xuyên, sấy lâuÍt khi cần, sấy nhanh
Vệ sinh vùng hậu mônHay dính bẩn, phải tỉaÍt dính hơn nhiều
Lau nước mắtMỗi ngàyMỗi ngày, y như Ba Tư
Chịu nóngKémKém, vẫn cần chỗ mát
Theo dõi đường thở, răngCầnCần như Ba Tư

Nói cách khác, Exotic bỏ được phần việc tốn thời gian nhất của Ba Tư là chăm bộ lông dài, nhưng không bỏ được phần việc gắn với khuôn mặt bẹt. Nếu bạn chọn Exotic vì nghĩ "mặt tịt mà khỏi chăm", hãy chuẩn bị tinh thần lau mặt cho mèo mỗi ngày.

Tính nết: hiền như Ba Tư, nghịch hơn một chút

Exotic thường được tả là hiền lành, dễ gần, thích ở gần chủ và không đòi hỏi nhiều. Tiếng kêu nhỏ, ít khi kêu to hay kêu dai. So với Ba Tư, nhiều người nuôi thấy Exotic tò mò và ham chơi hơn một chút, có lẽ nhờ một phần dòng máu mèo lông ngắn. Dù vậy, đây không phải giống nhảy nhót cả ngày; phần lớn thời gian chúng nằm ở chỗ quen thuộc, theo dõi chủ làm việc nhà.

Giống này hợp với căn hộ, với người đi làm và với gia đình yên tĩnh. Trẻ nhỏ cần được dạy không nhấc mèo lên bất ngờ và không chạm vào mặt, mắt mèo. Mèo mặt tịt khó thở hơn khi bị ôm chặt hay khi hoảng sợ chạy nhiều, nên một không gian êm ả có lợi cho chúng.

Exotic thường không leo trèo giỏi, nhảy không cao. Tháp cào thấp, rộng và chắc hợp hơn tháp cao. Thời gian chơi mỗi ngày vẫn cần, nhưng nên chọn lúc mát và dừng khi thấy mèo thở bằng miệng hoặc thở gấp.

Một điểm người nuôi hay kể là Exotic khá kiên nhẫn với việc bị chạm vào mặt khi đã quen từ nhỏ. Tập cho mèo con quen với khăn lau mắt, lược chải và việc mở miệng xem răng ngay từ tuần đầu về nhà, mỗi lần một chút kèm phần thưởng, sẽ giúp những việc chăm sóc hằng ngày sau này nhẹ nhàng cho cả hai bên, thay vì biến thành cuộc vật lộn mỗi tối.

Những điểm sức khoẻ đi theo khuôn mặt bẹt

Mặt bẹt kéo theo vài vấn đề được nhắc tới khá nhiều ở cả Ba Tư lẫn Exotic. Không phải con nào cũng gặp, mức độ khác nhau tuỳ dòng:

  • Chảy nước mắt, vệt ố quanh mắt do ống lệ ngắn và cong; cần lau nhẹ mỗi ngày, mắt đỏ, đục, có mủ hoặc mèo nheo mắt là lúc đi thú y.
  • Đường thở hẹp: lỗ mũi hẹp, ngáy, thở khò khè; mèo chịu nóng và vận động mạnh kém.
  • Răng mọc chen vì hàm ngắn, dễ đọng thức ăn, cần kiểm tra răng định kỳ.
  • Bệnh thận đa nang thừa hưởng từ dòng Ba Tư; hiện có xét nghiệm gen cho bố mẹ, trại tử tế thường xét nghiệm trước khi cho phối.

Khi chọn mèo con, nên chọn bé có lỗ mũi mở rõ, không thở bằng miệng khi nằm yên, mắt sáng không chảy dịch đặc. Bài này không thay ý kiến bác sĩ thú y; cách theo dõi từng vấn đề và câu nên hỏi bác sĩ có ở danh mục Sức khoẻ và bệnh hay gặp theo giống, còn cách lau mắt, giữ mát cho mèo mặt tịt có ở danh mục Chăm sóc theo đặc điểm giống.

Chọn mèo con Exotic: nhìn gì trong lần xem đầu tiên

Với giống mặt bẹt, lần xem mèo con đầu tiên quan trọng hơn với các giống khác, vì nhiều vấn đề đường thở và mắt có thể nhìn thấy từ sớm. Bạn nên làm theo thứ tự sau, tốt nhất là xem trực tiếp hoặc qua gọi video có người cầm máy theo yêu cầu của bạn:

  1. Nhìn lỗ mũi từ phía trước: hai lỗ mũi nên mở rõ thành hình dấu phẩy, không phải hai khe hẹp như vết rạch.
  2. Quan sát mèo nằm yên chừng một phút: miệng ngậm, ngực phập phồng đều, không có tiếng khò khè nghe được từ khoảng cách gần.
  3. Cho mèo chơi với cần câu hai, ba phút rồi dừng: mèo khoẻ có thể hơi thở nhanh, nhưng không há miệng thở và trở lại nhịp bình thường sau ít phút.
  4. Nhìn mắt: sáng, không đục, có thể có chút nước trong ở khoé, nhưng không có dịch đặc vàng hay xanh, mi mắt không cuộn vào trong.
  5. Hỏi về bố mẹ: đã xét nghiệm gen thận đa nang chưa, kết quả thế nào, bố mẹ có từng phải xử lý đường thở hay mắt không.
  6. Hỏi cách trại đang lau mắt, cho ăn loại hạt nào, để về nhà làm tiếp y như vậy trong những tuần đầu.

Một mèo con mặt cực bẹt trông rất "đúng mốt" chưa chắc là lựa chọn tốt. Nhiều người nuôi lâu năm chủ động chọn bé có mũi không quá ngắn, vì mèo dễ thở hơn và vẫn giữ được nét đáng yêu của giống. Đó là lựa chọn hợp lý, không phải chọn hàng kém.

Ai hợp nuôi Exotic, ai nên chọn giống khác

Exotic hợp với người thích vẻ mặt tròn ngơ ngác của Ba Tư, muốn một con mèo hiền, ở trong nhà, nhưng không có thời gian chải lông dài mỗi ngày. Người sống trong căn hộ có điều hoà, nhịp sống đều, chịu được việc dành năm phút mỗi ngày lau mặt cho mèo sẽ thấy giống này dễ sống cùng.

Ngược lại, nếu nhà bạn nóng, không có phòng mát, hoặc bạn muốn một con mèo nhanh nhẹn chạy nhảy, leo cao, chơi đùa nhiều với trẻ, thì một giống mặt bình thường như mèo Anh lông ngắn hay mèo ta sẽ thoải mái hơn cho cả mèo lẫn người. Người hay đi xa nhiều ngày cũng cần tính trước người chăm, vì việc lau mắt và theo dõi hơi thở không nên bỏ quá lâu.

Cuối cùng, hãy chọn trại có thể cho bạn biết bố mẹ đã xét nghiệm thận đa nang hay chưa, mèo con có thở thoải mái không, và sẵn lòng giải thích chế độ chăm. Giá thì tuỳ trại, tuỳ màu, tuỳ hạng; một mức rẻ bất ngờ cho mèo mặt tịt thường đi kèm ít thông tin về sức khoẻ bố mẹ.

Câu hỏi thường gặp

Mèo Exotic có phải là mèo Ba Tư lông ngắn không?

Gần đúng về ngoại hình, nhưng về đăng ký giống thì Exotic là một giống riêng, hình thành từ việc phối mèo Ba Tư với mèo lông ngắn ở Mỹ. Ngày nay Exotic vẫn được phối với Ba Tư để giữ khuôn mặt, nên trông như Ba Tư mặc bộ lông ngắn dày.

Mèo Exotic có rụng lông nhiều không?

Có rụng, nhất là vào mùa thay lông, vì lớp lông lót dày. Lông ngắn nên ít rối và ít bết hơn Ba Tư, nhưng vẫn nên chải hai tới ba lần mỗi tuần và tăng lên khi thấy lông rụng nhiều để giảm búi lông mèo nuốt vào.

Vì sao mèo Exotic hay chảy nước mắt?

Khuôn mặt bẹt làm ống lệ ngắn và cong, nước mắt khó thoát xuống mũi nên tràn ra ngoài, để lại vệt ố. Lau nhẹ hằng ngày bằng gạc ẩm sạch là đủ cho phần lớn mèo. Nếu mắt đỏ, đục, có dịch vàng xanh hay mèo nheo mắt, hãy đưa mèo đi khám thú y.

Mèo Exotic khác mèo Anh lông ngắn thế nào?

Mèo Anh lông ngắn mặt tròn nhưng mõm vẫn nhô ra, mũi thấy rõ khi nhìn ngang. Exotic mặt bẹt, mũi lõm sâu ngang tầm mắt, mắt to lồi hơn. Exotic cần lau mắt mỗi ngày và chịu nóng kém hơn, trong khi mèo Anh ít gặp vấn đề ở mặt.

Mèo Exotic có hợp với khí hậu nóng ở Việt Nam không?

Nuôi được nhưng phải có chỗ mát. Giống mặt bẹt thở kém hiệu quả nên khó tự làm mát, lại có bộ lông dày. Mùa nóng nên giữ mèo trong phòng thoáng hoặc có điều hoà vừa phải, cho chơi vào lúc mát và luôn có nước sạch.

Mèo Exotic con lông dài có phải bị lai không?

Không hẳn. Gen lông dài là gen lặn, hai bố mẹ Exotic lông ngắn đều mang gen này vẫn có thể sinh ra mèo con lông dài. Tuỳ hội đăng ký, bé này được ghi là Exotic lông dài hoặc xếp vào Ba Tư. Hỏi trại xem bé được đăng ký thế nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138