MeoCanh.comMèo Cảnh
Thức ăn cho mèo cảnh

Mèo kén ăn bỏ hạt: tìm nguyên nhân trước khi đổi sang loại khác

Mèo bỏ hạt có thể do hạt ôi, bát đặt sai chỗ, ăn vặt quá nhiều, căng thẳng hoặc đau răng. Cách tìm nguyên nhân từng bước và vì sao đổi hạt liên tục làm mèo càng kén.

A grey British shorthair cat sitting beside a full untouched bowl of kibble on a kitchen floor, turning its head away toward a window, eye-level wide shot, muted grey and beige tones

Khi mèo bỏ hạt, việc đầu tiên không phải mua loại hạt khác mà là trả lời hai câu: mèo đang kén chọn hay đang không muốn ăn vì không khoẻ, và nếu là kén chọn thì điều gì quanh bữa ăn đã thay đổi. Phần lớn trường hợp mèo khoẻ bỏ hạt đến từ những thứ rất cụ thể: bao hạt mở lâu đã ôi, bát đặt sai chỗ, ăn vặt quá nhiều trong ngày, hay một thay đổi gây căng thẳng trong nhà.

Đổi hạt liên tục để chiều mèo thường làm vấn đề nặng thêm: mèo học được rằng từ chối thì sẽ có món mới. Bài này đưa ra cách tách mèo kén ăn khỏi mèo biếng ăn vì bệnh, rồi lần lượt kiểm từng nguyên nhân hay gặp trước khi quyết định đổi thức ăn.

Kén ăn hay biếng ăn vì bệnh: phân biệt trước tiên

Mèo kén ăn điển hình vẫn hào hứng khi nghe tiếng mở hộp, vẫn ăn ngấu nghiến đồ thưởng hay pate, chỉ chê đúng loại hạt đang có trong bát. Mèo vẫn chơi, vẫn chải lông, cân nặng ổn định. Đó là bức tranh của sở thích, không phải bệnh.

Mèo biếng ăn vì không khoẻ thì khác: chán cả những món trước giờ rất thích, tiến lại bát rồi bỏ đi, ăn vài miếng rồi thôi, nhai một bên miệng, rớt thức ăn, chảy nước dãi, nằm nhiều hơn, trốn, lông bết. Có khi mèo ngồi trước bát nhìn chằm chằm mà không ăn, dấu hiệu hay gặp khi mèo buồn nôn. Những biểu hiện này cần bác sĩ thú y, không phải loại hạt mới.

Cũng cần nhớ rằng ở mèo, bỏ ăn kéo dài tự nó đã nguy hiểm. Mèo trưởng thành nhịn ăn vài ngày, nhất là mèo đang có mỡ, có nguy cơ bệnh gan nhiễm mỡ. Vì vậy dù nghi chỉ là kén ăn, nếu mèo gần như không ăn gì quá một ngày, hãy gọi bác sĩ thú y trước, rồi mới tìm nguyên nhân hành vi sau.

Nguyên nhân từ chính bao hạt

Hạt mở lâu bị ôi. Chất béo trong hạt bị ôxy hoá sau khi mở bao, càng nhanh khi trời nóng ẩm và khi bao không đóng kín. Người có thể không ngửi ra, nhưng mũi mèo nhạy hơn nhiều. Mèo ăn tốt nửa bao đầu rồi chê nửa sau là dấu hiệu quen thuộc.

Đổi lô sản xuất, đổi công thức. Nhà sản xuất đôi khi điều chỉnh công thức hoặc nguồn nguyên liệu mà bao ngoài vẫn như cũ. Mèo nhận ra trước người.

Hạt mua lẻ, hạt để ngoài bát cả ngày. Hạt chiết lẻ không rõ ngày mở, hạt bị đổ thêm chồng lên lớp cũ trong bát, đều mất mùi thơm và dễ hút ẩm.

Mèo chán vì ăn tự do. Bát lúc nào cũng đầy làm thức ăn mất giá trị với mèo. Mèo nhón vài viên mỗi lần đi qua, không bao giờ thật sự đói, rồi chủ nhìn bát thấy "không ăn".

Nguyên nhân từ chỗ ăn và nhịp sinh hoạt

Bát đặt sai chỗ. Gần khay cát, gần máy giặt ồn, ở lối đi đông người, hoặc ở chỗ một con mèo khác hay nằm canh. Mèo nhạy cảm sẽ ăn rất ít ở những chỗ như vậy.

Bát không hợp mặt. Bát sâu, hẹp làm râu quệt thành bát; mèo mặt tịt khó gắp hạt. Nhiều người nuôi thấy mèo ăn khá hơn khi đổi sang bát rộng, nông, dù cơ chế còn được bàn cãi.

Bát có mùi. Bát nhựa xước giữ mùi dầu cũ, mùi xà phòng rửa bát cũng có thể làm mèo chê. Rửa bằng nước nóng, tráng thật sạch.

Thay đổi trong nhà. Chuyển nhà, sửa nhà, có thêm em bé, thêm thú nuôi mới, chủ đi vắng, đổi giờ làm. Mèo căng thẳng thường ăn ít đi trong vài ngày tới vài tuần.

Đồ ăn vặt chiếm chỗ. Súp thưởng, pate mèo thích, đồ ăn của người cho nhiều trong ngày khiến mèo không đói tới bữa chính, và học được rằng bỏ hạt thì sẽ có món ngon hơn.

Kiểm từng bước trước khi đổi hạt

Làm lần lượt, mỗi bước vài ngày, ghi lại lượng ăn mỗi ngày. Nếu tới bước nào mèo ăn lại bình thường, đó là nguyên nhân:

  1. Mở một bao hạt mới cùng loại, bao nhỏ, đóng kín bằng kẹp sau mỗi lần lấy; đổ hạt cũ trong bát đi thay vì đổ chồng lên.
  2. Chuyển sang cho ăn theo bữa: hai ba bữa cố định mỗi ngày, mỗi bữa để khoảng hai mươi, ba mươi phút rồi dọn. Mèo học nhịp đói và no.
  3. Cắt hẳn đồ thưởng và đồ ăn của người trong một tuần, hoặc chỉ dùng hạt chính làm phần thưởng.
  4. Dời bát tới chỗ yên tĩnh, xa khay cát, xa máy móc ồn; nhà nhiều mèo thì cho ăn tách riêng.
  5. Đổi sang bát rộng, nông, bằng sứ hoặc inox, rửa mỗi ngày.
  6. Nhìn kỹ miệng mèo: lợi đỏ, răng vàng nâu, hôi miệng, chảy nước dãi; thấy là đi khám răng.

Chỉ khi đã kiểm hết mà mèo vẫn chê, và mèo khoẻ, ăn ngon các thứ khác, mới cân nhắc đổi sang loại hạt khác, và đổi dần trong khoảng một tuần như mọi lần đổi thức ăn.

Đau miệng: nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất

Bệnh răng miệng rất phổ biến ở mèo trưởng thành và mèo già, và thường âm thầm. Mèo hiếm khi kêu đau; thay vào đó chúng chọn món mềm, bỏ hạt cứng, nhai một bên, nghiêng đầu khi ăn, làm rơi thức ăn, hay ăn rất chậm. Người nuôi dễ hiểu nhầm thành "mèo kén ăn, chỉ thích pate".

Mèo mặt tịt như Ba Tư, Exotic có hàm ngắn, răng dễ mọc chen chúc, nên hay được nhắc tới với vấn đề răng lợi. Mèo đang thay răng sữa, khoảng ba tới sáu tháng tuổi, cũng có thể chê hạt cứng vài hôm. Bài về răng mọc chen ở mèo mặt tịt trong nhóm sức khoẻ theo giống nói kỹ hơn về chuyện này.

Nếu mèo chuyển từ hạt sang chỉ chịu đồ mềm mà không có thay đổi nào khác trong nhà, đó là lý do đủ để đặt lịch khám răng. Nhiều chủ kể rằng sau khi mèo được chữa răng, "tính kén ăn" biến mất.

Vì sao đổi hạt liên tục làm mèo kén hơn

Mèo con hình thành sở thích thức ăn khá sớm. Mèo được cho ăn nhiều loại từ nhỏ thường dễ chấp nhận món mới hơn; mèo chỉ ăn một loại có khi khó đổi về sau. Nhưng ở mèo trưởng thành đã kén, việc mỗi lần mèo chê là chủ mở một bao mới tạo ra một vòng lặp: mèo ăn món mới hào hứng vài ngày vì mới, rồi chê, rồi chủ lại đổi. Sau vài vòng, cả mèo và chủ đều mệt, còn bếp đầy những bao hạt dở.

Mỗi lần đổi đột ngột cũng là một lần hệ tiêu hoá phải thích nghi, dễ gây phân lỏng, đầy hơi, và khó chịu bụng có thể làm mèo càng ngại ăn. Cách bền hơn là chọn một hai loại thức ăn hoàn chỉnh mèo chấp nhận được, giữ ổn định, cho ăn theo bữa, và dùng sự đói tự nhiên giữa các bữa thay vì sự mới lạ để mèo ăn.

Giống mèo và chuyện kén ăn: điều người nuôi hay kể

Mèo mặt tịt thường bị gọi oan là kén ăn. Ba Tư, Exotic, Himalaya mặt tịt khó gắp hạt tròn nhỏ, đẩy hạt ra ngoài, ăn chậm và bỏ dở. Trước khi đổ cho tính nết, thử bát rộng, nông, hơi nghiêng và hạt có hình dễ nhặt. Nhiều con chỉ cần đổi bát là ăn hết phần.

Giống năng động, thông minh dễ chán bữa ăn đơn điệu. Xiêm, Bengal, Abyssinian hay được chủ kể là ăn hăng hơn khi phải "làm việc" một chút để có thức ăn: hạt trong đồ chơi nhả hạt, chia vài nắm giấu quanh nhà. Đây là chuyện làm giàu môi trường hơn là đổi loại hạt.

Sphynx và các giống chuyển hoá cao ăn nhiều bữa nhỏ. Mèo không lông tiêu tốn thêm năng lượng để giữ ấm, thường ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày. Một con Sphynx bỏ dở bữa sáng có khi chỉ là chưa đói, rồi ăn lại sau vài giờ.

Tính cách là xu hướng, từng con khác nhau. Đừng dựa vào tên giống để kết luận mèo nhà "bẩm sinh kén ăn". Một con mèo Anh lông ngắn vốn ăn khoẻ mà bỗng chê hạt cần được xem như mọi con mèo khác: kiểm bao hạt, chỗ ăn, đồ thưởng, rồi tới miệng và sức khoẻ.

Nhà nuôi nhiều mèo: biết ai đang ăn và ai không

Trong nhà có hai ba con mèo dùng chung một bát, câu "mèo kén ăn" thường thiếu thông tin. Có thể một con ăn phần của cả nhà và đang tăng cân, trong khi con nhút nhát hơn chỉ ăn được vài miếng khi con kia đi chỗ khác. Chủ nhìn bát vơi đều mỗi ngày nên không thấy vấn đề, cho tới khi bế con nhút nhát lên thấy nó nhẹ hẳn.

Cách đơn giản nhất là cho ăn theo bữa, mỗi con một bát riêng, ở những chỗ cách xa nhau hoặc khác phòng, và đứng nhìn trong mười lăm phút đầu để biết ai ăn bao nhiêu. Với con hay ăn tranh, có thể cho ăn ở chỗ cao hoặc sau cánh cửa khép hờ mà con lớn không chui vào được. Cân từng con mỗi tháng là cách chắc nhất để biết mọi con đều ăn đủ.

Căng thẳng giữa các con mèo, như tranh chỗ nằm, gầm gừ, đuổi nhau, cũng làm con yếu thế ăn ít mà không có dấu hiệu nào rõ ràng ngoài cân nặng giảm. Nếu sắp xếp lại chỗ ăn mà con mèo đó vẫn gầy dần, nên đưa đi khám để loại trừ bệnh, và hỏi thêm về cách giảm căng thẳng trong nhà nhiều mèo.

Câu hỏi thường gặp

Mèo chỉ ăn pate, bỏ hạt có phải kén ăn không?

Có thể là sở thích, nhưng cũng có thể là dấu hiệu đau răng, nhất là khi mèo trước đây ăn hạt bình thường. Nhìn miệng xem có lợi đỏ, răng vàng nâu, hôi miệng, chảy nước dãi không. Nếu pate là loại hoàn chỉnh và mèo khoẻ, ăn toàn pate vẫn ổn; nếu nghi đau răng, đi khám.

Mèo kén ăn có nên bỏ đói một hai ngày cho chịu ăn không?

Không nên. Mèo nhịn ăn kéo dài có nguy cơ bệnh gan nhiễm mỡ, một bệnh nặng, nhất là ở mèo đang có mỡ. Thay vào đó, chuyển sang cho ăn theo bữa có giờ, dọn bát sau khoảng nửa giờ, cắt đồ thưởng. Mèo gần như không ăn gì quá một ngày cần gọi bác sĩ thú y.

Làm sao biết hạt mèo đã bị ôi?

Hạt ôi thường có mùi dầu cũ, hơi khét hay hắc, màu sẫm hơn, bề mặt nhờn, có khi vón cục vì ẩm. Nhiều khi người không ngửi ra mà mèo đã chê. Mua bao vừa đủ dùng trong vài tuần, kẹp kín miệng bao, cất chỗ khô mát và để ý xem mèo có chê từ nửa sau của bao không.

Hâm nóng thức ăn có giúp mèo kén ăn ăn ngon hơn không?

Với pate thì thường có. Pate ấm tới khoảng nhiệt độ cơ thể dậy mùi hơn, nhiều mèo thích. Để ra khỏi tủ lạnh vài phút hoặc pha thêm một chút nước ấm, khuấy đều, thử nhiệt độ trước khi cho ăn. Với hạt khô thì ít tác dụng hơn, ngâm nước ấm có thể giúp một số con.

Mèo mới đổi nhà ăn rất ít có phải kén ăn không?

Thường là do căng thẳng chứ không phải kén chọn. Giữ đúng thức ăn cũ, đặt bát ở chỗ yên tĩnh, để mèo có chỗ trốn và mùi quen. Mèo trưởng thành ăn rất ít quá một ngày, hoặc mèo con bỏ ăn quá nửa ngày, nên gọi bác sĩ thú y thay vì chờ mèo tự quen.

Mèo già bỗng kén ăn thì nên làm gì?

Ở mèo lớn tuổi, chán ăn mới xuất hiện thường có lý do sức khoẻ như bệnh răng, thận, tuyến giáp hay đau khớp làm mèo ngại đi tới bát. Đừng coi là tính nết. Đưa mèo đi khám tổng quát, mang theo ghi chép lượng ăn và cân nặng mấy tuần gần đây.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138