MeoCanh.comMèo Cảnh
Nhân giống và mở trại mèo

Chăm mèo con sơ sinh tuần đầu: giữ ấm, bú mẹ và cân mỗi ngày

Tuần đầu đời mèo con sống nhờ hơi ấm và sữa mẹ. Cách giữ ổ ấm đúng, kiểm tra bé bú đủ, cân mỗi ngày đọc thế nào và những dấu hiệu phải đưa đi thú y ngay.

Gentle hands placing a tiny sleeping newborn kitten onto a small kitchen scale lined with a soft cloth, close-up from above, warm morning light

Trong tuần đầu, mèo con sơ sinh cần đúng ba thứ: đủ ấm, bú được sữa mẹ, và được mẹ liếm để đi vệ sinh. Người nuôi giúp bằng cách giữ ổ ấm và yên, kiểm tra mỗi bé đều bú được, và cân từng bé mỗi ngày vào cùng một giờ. Bé chậm tăng hoặc sụt cân, lạnh người, bỏ bú hay kêu liên tục là dấu hiệu phải gọi bác sĩ thú y ngay, vì mèo con sơ sinh yếu đi rất nhanh.

Phần dưới đi qua những việc cụ thể của bảy ngày đầu: dựng ổ ấm thế nào, nhìn ra sao để biết bé bú đủ, cân và đọc cân nặng, chăm mèo mẹ sau sinh, cách nuôi bộ khi mèo mẹ không nuôi được, và danh sách dấu hiệu nguy hiểm.

Tuần đầu mèo con trông và sống thế nào

Mèo con mới sinh nhắm mắt, tai cụp sát đầu, chỉ bò được bằng bụng và tìm vú nhờ hơi ấm và mùi của mẹ. Phần lớn thời gian là ngủ và bú. Mèo con ngủ khoẻ thường giật nhẹ chân tay, co duỗi người, đó là bình thường và được coi là dấu hiệu bé đang phát triển thần kinh. Phần dây rốn khô và rụng trong vài ngày đầu. Mèo con giống lông dài lúc sinh thường lông còn ngắn và màu nhạt hơn khi lớn, còn mèo con colorpoint như Xiêm, Ragdoll sinh ra gần như trắng rồi sẫm dần ở mặt, tai, chân sau vài tuần, nên đừng lo khi màu lông chưa giống bố mẹ.

Mắt mèo con thường bắt đầu hé mở trong khoảng tuần thứ hai, tai dựng dần sau đó. Trong tuần đầu, đừng cố tách mí mắt hay lau mạnh vào mắt; nếu thấy mí mắt sưng phồng hay có dịch rỉ ra, hãy hỏi bác sĩ. Mèo con chưa tự đi tiểu, đi ngoài được mà cần mèo mẹ liếm vùng bụng dưới để kích thích.

Tuần đầu cũng là giai đoạn mèo con dễ tổn thương nhất. Một bé có thể khoẻ buổi sáng và yếu hẳn vào buổi tối. Vì vậy thứ quý nhất người nuôi có được không phải là kinh nghiệm chung chung mà là số liệu cân nặng và quan sát hằng ngày của từng bé.

Giữ ấm: vì sao mèo con lạnh lại nguy hiểm

Mèo con sơ sinh chưa tự điều chỉnh được thân nhiệt, chưa run để sinh nhiệt, và rất dễ mất nhiệt khi bò lạc ra góc ổ hoặc nằm trên nền lạnh. Mèo con bị lạnh không chỉ yếu đi mà còn không tiêu hoá được sữa: cho bé lạnh bú hay ép bú bình lúc đó có thể gây hại. Nguyên tắc là sưởi ấm từ từ trước, bú sau.

Ổ đẻ nên đặt trong phòng ấm, kín gió, không đặt dưới luồng điều hoà hoặc cạnh cửa ra ban công. Trong những ngày trời lạnh hoặc phòng có điều hoà, có thể dùng thêm tấm sưởi dành cho thú cưng hoặc túi chườm ấm bọc khăn đặt dưới một nửa ổ, để nửa còn lại mát hơn. Cách bố trí này cho phép mèo con và mèo mẹ tự bò sang chỗ dễ chịu, tránh bị quá nóng.

Cách kiểm tra đơn giản là chạm vào bé: mèo con khoẻ ấm tay, nằm chụm vào nhau và vào mẹ, ít kêu. Bé lạnh tay, nằm tách riêng, kêu yếu hoặc nằm im là cần làm ấm ngay bằng cách áp sát vào cơ thể người hoặc bọc khăn ấm, rồi gọi bác sĩ thú y. Đừng dùng máy sấy tóc hay đèn công suất lớn chiếu thẳng, dễ gây bỏng và mất nước.

Bú mẹ: nhìn sao để biết mèo con bú đủ

Bú sữa đầu sớm. Những giờ đầu sau sinh, sữa đầu mang kháng thể giúp mèo con chống bệnh trong vài tuần đầu. Mỗi bé nên được bú sớm; bé nào chưa tìm được vú sau khoảng một giờ thì có thể nhẹ nhàng đặt bé gần vú.

Bụng tròn, ngủ yên. Bé bú đủ có bụng tròn mềm, ngủ yên giữa các cữ, ít kêu. Bé đói kêu nhiều, bò tìm khắp ổ, bụng lép, hoặc ngậm vú mà không thấy mút đều.

Để ý bé bị chen. Trong lứa đông con, bé nhỏ nhất hay bị đẩy khỏi vú. Có thể giúp bằng cách đặt bé nhỏ vào vú căng sữa trước, hoặc chia lượt cho các bé khi cần, luôn để mèo mẹ yên.

Vú mèo mẹ. Mỗi ngày nhìn và sờ nhẹ hàng vú. Vú sưng cứng, nóng, đỏ hoặc tím, mèo mẹ đau khi con bú là dấu hiệu viêm vú, cần bác sĩ thú y. Vú bị viêm có thể làm mèo con bú phải sữa không tốt.

Không cần tắm cho mèo con. Mèo mẹ tự liếm sạch con. Người nuôi chỉ thay lót ổ khi bẩn, làm nhanh lúc mèo mẹ đi ăn, không xịt thơm hay dùng chất tẩy có mùi mạnh trong ổ.

Cân mèo con mỗi ngày và đọc con số

Cân bằng cân nhà bếp đặt khăn mềm lên trên, cân cùng một giờ mỗi ngày, ghi riêng từng bé (đánh dấu bằng màu lông hoặc vòng cổ mềm). Bảng dưới là cách đọc số liệu theo xu hướng, vì cân nặng sơ sinh khác nhau theo giống:

Hiện tượngThường có nghĩa làNên làm gì
Tăng đều mỗi ngàyBé bú đủ, phát triển bình thườngTiếp tục theo dõi, ghi sổ
Đứng cân hoặc sụt nhẹ trong ngày đầuCó thể bình thường khi bé mới bắt đầu búTheo dõi sát cữ bú, cân lại hôm sau
Không tăng hai ngày liềnBé có thể bú không đủ hoặc đang yếuKiểm tra bé có bị chen không, gọi bác sĩ hỏi ý kiến
Sụt cân rõ sau ngày thứ haiDấu hiệu cảnh báoGọi bác sĩ thú y ngay trong ngày
Cả lứa tăng chậm cùng lúcMèo mẹ có thể thiếu sữa hoặc không khoẻĐưa cả mẹ và con đi khám

Mốc thường được nhắc là mèo con khoẻ tăng cân đều mỗi ngày và cân nặng tăng gần gấp đôi sau khoảng hai tuần. Điều quan trọng không phải con số tuyệt đối mà là đường cân nặng của từng bé đi lên đều. Cuốn sổ cân nặng cũng là thông tin quý để đưa cho bác sĩ khi có chuyện.

Chăm mèo mẹ sau sinh

Mèo mẹ đang nuôi con cần nhiều năng lượng hơn hẳn ngày thường, nhu cầu tăng dần theo số con và theo tuần tuổi của lứa. Đặt nước sạch và thức ăn ngay gần ổ, để mèo mẹ ăn uống tự do; nhiều bác sĩ khuyên tiếp tục cho ăn loại thức ăn năng lượng cao dùng ở nửa sau thai kỳ. Khay cát đặt gần nhưng không sát ổ.

Trong vài ngày sau sinh, mèo mẹ có thể còn ra ít dịch màu nâu đỏ, lượng giảm dần. Dịch nhiều, có mùi hôi, mèo sốt, bỏ ăn hay bỏ con là cần đi khám. Một tình trạng nguy hiểm khác hay được nhắc tới ở mèo mẹ nuôi con là hạ canxi máu: mèo bồn chồn, run, đi loạng choạng, thở gấp, có thể co giật, thường gặp trong vài tuần đầu cho con bú. Thấy những dấu hiệu này phải đưa đi cấp cứu ngay, không tự cho uống gì.

Hạn chế khách tới xem mèo con trong hai tuần đầu. Mèo mẹ bị làm phiền nhiều có thể tha con đi chỗ khác hoặc ít cho bú. Trẻ nhỏ trong nhà chỉ nên ngắm, chưa bế mèo con.

Khi phải nuôi bộ mèo con

Có những lúc mèo mẹ không đủ sữa, bị bệnh, bỏ con hoặc lứa quá đông khiến vài bé không bú đủ. Khi đó cần sữa thay thế dành riêng cho mèo con, pha theo hướng dẫn trên hộp và lời bác sĩ thú y. Không dùng sữa bò, sữa đặc hay sữa của người, mèo con dễ tiêu chảy và thiếu chất. Bình bú nhỏ đầu núm mềm, rửa và trụng nước sôi sau mỗi lần dùng.

Cho bú ở tư thế mèo con nằm sấp, đầu hơi ngẩng như khi bú mẹ, không bao giờ cho bú khi bé nằm ngửa vì dễ sặc sữa vào phổi. Để bé tự mút, không bóp bình ép sữa. Sau mỗi cữ, dùng bông hoặc khăn ấm ẩm vuốt nhẹ vùng bụng dưới và hậu môn để kích thích bé đi tiểu, đi ngoài, thay cho việc mèo mẹ liếm. Nếu mèo mẹ vẫn chịu nằm với con, cứ cho bé quay về nằm cạnh mẹ cho ấm sau khi bú.

Nuôi bộ mèo con sơ sinh rất vất vả vì phải cho bú cách vài giờ một lần cả ngày lẫn đêm trong những tuần đầu. Hãy nhờ bác sĩ thú y hướng dẫn trực tiếp lượng sữa, số cữ và cách theo dõi, rồi chia ca với người khác trong nhà.

Dấu hiệu phải gọi bác sĩ thú y ngay

Mèo con sơ sinh có thể suy kiệt rất nhanh, nhiều khi chỉ trong vài giờ. Đừng chờ thêm nếu thấy:

  • Bé lạnh người, nằm tách đàn, không bò về phía mẹ.
  • Bé bỏ bú hoặc ngậm vú mà không mút, kêu yếu hoặc kêu liên tục không dứt.
  • Cân nặng không tăng hai ngày liền hoặc sụt rõ.
  • Sữa trào ra mũi khi bú, thở khò khè, thở há miệng.
  • Tiêu chảy, phân có máu, bụng chướng căng.
  • Lợi và miệng nhợt hoặc tím tái, dây rốn sưng đỏ, rỉ mủ.
  • Mèo mẹ không cho con bú, bỏ ổ hoặc có dấu hiệu bệnh.

Khi gọi, hãy nói rõ tuổi của bé tính bằng ngày, cân nặng mấy ngày gần nhất và những gì quan sát được. Mang bé đi khám trong hộp ấm có khăn bọc túi chườm, đậy kín gió. Nếu cả lứa cùng có biểu hiện giống nhau, nên mang theo cả mèo mẹ, vì nguyên nhân có thể nằm ở sữa mẹ hoặc ở một bệnh lây trong ổ. Trong lúc chờ, tuyệt đối không nhỏ thuốc, không cho uống nước đường hay bất cứ thứ gì theo mẹo truyền miệng khi bác sĩ chưa dặn.

Câu hỏi thường gặp

Mèo con sơ sinh cần nhiệt độ bao nhiêu?

Mèo con sơ sinh chưa tự giữ ấm được nên ổ phải ấm, kín gió, không đặt dưới luồng điều hoà. Cách thực tế là sưởi ấm một nửa ổ để mẹ con tự chọn chỗ, và kiểm tra bằng tay: bé khoẻ ấm tay, nằm chụm vào nhau và vào mẹ.

Làm sao biết mèo con bú có đủ không?

Bé bú đủ có bụng tròn mềm, ngủ yên, ít kêu và tăng cân đều mỗi ngày. Bé đói thường kêu nhiều, bò khắp ổ, bụng lép. Cân từng bé mỗi ngày cùng một giờ là cách chắc chắn nhất để biết.

Mèo con sơ sinh không tăng cân phải làm sao?

Kiểm tra bé có bị anh chị em chen khỏi vú không, có lạnh không, và vú mèo mẹ có bình thường không. Nếu bé không tăng cân hai ngày liền hoặc sụt cân rõ sau ngày thứ hai, hãy gọi bác sĩ thú y ngay trong ngày.

Có cho mèo con sơ sinh uống sữa bò được không?

Không nên. Sữa bò, sữa đặc hay sữa của người không hợp với mèo con và dễ gây tiêu chảy, thiếu chất. Khi cần nuôi bộ, hãy dùng sữa thay thế dành riêng cho mèo con và hỏi bác sĩ thú y về lượng và số cữ.

Mèo con mấy ngày thì mở mắt?

Mèo con thường bắt đầu hé mắt trong khoảng tuần thứ hai, tai dựng dần sau đó. Không cố tách mí mắt. Nếu mí mắt sưng phồng, có dịch rỉ hay đóng vảy, hãy đưa bé đi khám để được xử lý đúng cách.

Có nên bế mèo con mới đẻ không?

Trong tuần đầu chỉ nên chạm khi cần cân, kiểm tra hay thay lót ổ, làm nhanh và nhẹ tay khi mèo mẹ thoải mái. Bế nhiều hay cho nhiều người xem có thể làm mèo mẹ căng thẳng, tha con đi chỗ khác hoặc ít cho bú.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138