Mười lăm phút đầu ở trại đủ để thấy mèo con thuộc kiểu bạo dạn, điềm hay nhút nhát, nếu bạn chia thời gian đúng: năm phút ngồi yên quan sát cả lứa, năm phút thử tiếp cận từng con bằng cần câu và bàn tay, năm phút nhìn mèo mẹ và nơi lứa mèo lớn lên. Mười lăm phút không cho biết hết tính một con mèo, nhưng đủ để loại những con không hợp nhà bạn.
Bài này không bàn giấy tờ hay hợp đồng với trại, mà đi vào việc quan sát: chuẩn bị trước khi đến, làm gì trong từng khoảng năm phút, đọc kết quả thế nào để khớp con mèo với gia đình mình, và những điều không nên làm khi thử để không làm mèo con sợ hay mang mầm bệnh giữa các trại.
Chuẩn bị trước khi đến trại
Kết quả buổi thử phụ thuộc nhiều vào lúc bạn đến và những gì bạn mang theo. Vài việc nên làm trước:
- Hẹn vào giờ mèo con thức và hoạt động, thường gần bữa ăn hoặc sau giấc ngủ dài. Mèo con vừa ăn no thường buồn ngủ, con nào cũng trông hiền.
- Xin trại vài đoạn phim ngắn của lứa mèo trước buổi hẹn, để có ý niệm con nào hay đi đầu, con nào hay ở góc.
- Viết ra hoàn cảnh nhà mình: có trẻ nhỏ không, có chó không, căn hộ hay nhà đất, ai ở nhà ban ngày. Bạn sẽ chọn theo danh sách này chứ không theo con dễ thương nhất.
- Mang theo một cần câu lông vũ sạch, mới, chưa dùng cho mèo nhà, hoặc hỏi trại có sẵn không.
- Mặc quần áo sạch, chưa tiếp xúc với mèo khác trong ngày; không đi liên tục hai trại trong cùng một buổi.
- Nếu nhà có người dị ứng hay trẻ nhỏ, nên đưa họ đi cùng để thấy phản ứng thật.
Mèo con nên đủ tuổi để thấy tính rõ hơn, thường từ khoảng tám tuần trở lên mới bắt đầu thử được. Trước tuổi đó, mèo con thay đổi rất nhanh từ tuần này sang tuần khác.
Năm phút đầu: ngồi yên và quan sát cả lứa
Ngồi xuống sàn, không với tay. Người đứng cao nhìn xuống làm mèo con dè chừng. Ngồi thấp, im lặng, để cả lứa tự quyết định lại gần hay không. Đây là lúc tính thật lộ ra rõ nhất.
Để ý con nào đến trước. Con chạy tới ngửi giày, trèo lên đùi ngay thường là con bạo dạn, tò mò. Con quan sát từ xa rồi mới tiến lại là con điềm, thận trọng. Con nấp sau mèo mẹ hay chui vào góc suốt năm phút là con nhút nhát.
Nhìn cách chúng chơi với nhau. Con hay vật ngã anh em, đuổi không tha thường năng lượng cao và chơi mạnh. Con hay bị vật mà vẫn quay lại chơi là con dễ chịu. Con tách ra chơi một mình có thể là tính độc lập.
Nghe tiếng kêu. Con kêu nhiều ngay ở tuổi này có thể lớn lên vẫn nói nhiều, điều cần tính nếu nhà bạn sát vách.
Đừng chỉ nhìn con đẹp nhất. Màu lông, mắt, mặt dễ làm ta quên mất mình đang thử tính. Ghi nhanh vài chữ về từng con để khỏi lẫn sau đó.
Năm phút giữa: thử tiếp cận từng con
Sau khi đã có ấn tượng chung, thử nhẹ nhàng với hai ba con bạn để ý. Mỗi phép thử chỉ vài chục giây, không lặp lại quá nhiều:
- Cần câu: kéo lông vũ chậm trên sàn. Con lao vào ngay là thích chơi và năng động; con rình một lúc rồi vồ là thợ săn kiên nhẫn; con không để ý có thể đang mệt hoặc điềm.
- Bàn tay: đưa một ngón tay ra ngang tầm mũi, để mèo con ngửi. Con dụi đầu vào tay là thân người; con ngửi rồi đi là bình thường; con lùi lại, rít là nhút nhát hoặc đang sợ.
- Vuốt lưng: vuốt nhẹ từ đầu xuống lưng. Con cong lưng theo tay, kêu rừ rừ là con thích được chạm.
- Bế lên: ngồi thấp, đỡ ngực và mông, giữ vài giây rồi đặt xuống. Con thả lỏng là dễ bế; con vùng mạnh là không thích bị giữ, không có nghĩa là hư.
- Tiếng động nhẹ: thả một chùm chìa khoá xuống thảm cách vài bước. Con giật mình rồi quay lại nhanh là phục hồi tốt; con chạy trốn rất lâu là nhạy cảm với tiếng ồn.
Với nhà có trẻ nhỏ, phép thử bế và tiếng động là quan trọng nhất. Với người sống một mình yên tĩnh, con nhạy cảm vẫn có thể rất hợp.
Năm phút cuối: nhìn mèo mẹ và nơi lứa mèo lớn lên
Tính mèo con chịu ảnh hưởng của mèo mẹ và của những tuần đầu đời. Dành vài phút cuối để nhìn những thứ này:
- Mèo mẹ có cho bạn lại gần không, có điềm tĩnh không? Mèo mẹ căng thẳng, hung dữ với người thường đi kèm lứa con dè chừng hơn.
- Nếu có mèo bố ở trại, xin được nhìn qua. Tính bố cũng góp phần.
- Lứa mèo lớn lên ở đâu: trong nhà có người qua lại, nghe tiếng sinh hoạt, hay trong chuồng ở một phòng riêng ít người vào? Mèo con quen tiếng máy giặt, tiếng nói chuyện thường bình tĩnh hơn ở nhà mới.
- Chỗ ở có sạch, khay cát có đủ không, mèo con có đồ chơi, chỗ leo không?
- Hỏi người chăm hằng ngày: con nào hay ăn trước, con nào hay ngủ cạnh người, con nào hay trốn khi có khách. Người ở cạnh lứa mèo hằng ngày biết nhiều hơn mười lăm phút của bạn.
Nếu trại không cho bạn nhìn mèo mẹ hay nơi lứa mèo sống mà chỉ mang mèo con ra một phòng riêng, hãy hỏi lý do. Có trại làm vậy vì phòng dịch, nhưng bạn nên biết rõ.
Đọc kết quả: kiểu mèo con nào hợp nhà nào
Không có kiểu tính nào là tốt nhất. Có kiểu hợp với nhà này mà không hợp với nhà kia. Bảng dưới gợi ý cách khớp:
| Kiểu mèo con | Biểu hiện khi thử | Thường hợp với |
|---|---|---|
| Bạo dạn, năng động | Đến trước, lao vào cần câu, trèo lên người | Nhà có người ở nhiều, thích chơi; nhà có chó điềm; trẻ lớn biết chơi đúng cách |
| Điềm, thân người | Quan sát rồi mới đến, dụi tay, thả lỏng khi bế | Gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người mới nuôi |
| Độc lập | Chơi một mình, ngửi rồi đi, không thích bế lâu | Người đi làm cả ngày, căn hộ yên tĩnh |
| Nhút nhát, nhạy cảm | Nấp, lùi lại, giật mình lâu với tiếng động | Người sống một mình hay cặp đôi yên tĩnh, kiên nhẫn; không hợp nhà đông trẻ |
Mèo con bạo dạn nhất lứa không phải lúc nào cũng hợp nhà có trẻ nhỏ, vì năng lượng cao đi cùng chơi mạnh. Mèo con nhút nhát không phải mèo hỏng; trong nhà yên tĩnh, nhiều con trở nên rất gắn bó. Nếu phân vân giữa hai con, hỏi trại có cho đến xem lần hai không.
Sau buổi thử: lần xem thứ hai và những tuần đầu ở nhà
Nếu sau buổi đầu bạn đã nghiêng về một con, hãy xin đến xem lần hai, cách vài ngày hoặc một tuần. Lần hai cho thấy những gì lần đầu che mất: con mèo hôm trước lờ đờ có thể chỉ là vừa ăn no, con hôm trước bạo dạn có thể hôm nay điềm hơn. Nếu con mèo cư xử gần giống lần đầu, bạn có thêm cơ sở để tin vào ấn tượng của mình.
Trong lần hai, thử lặp lại những phép thử đã làm, cộng thêm một hai tình huống gần với nhà bạn. Nhà có trẻ, cho trẻ ngồi xuống sàn để mèo con tự đến. Nhà có người lớn tuổi, để người đó thử bế khi đang ngồi. Hỏi người chăm xem trong tuần qua con mèo có gì thay đổi, có ốm vặt gì không.
Khi đã đón mèo về, nhớ rằng tính bạn thấy ở trại có thể tạm thời biến mất trong những ngày đầu. Mèo con bạo dạn nhất cũng có thể trốn dưới gầm tủ một hai ngày ở nhà mới. Cho mèo một phòng yên tĩnh, đủ nước, khay cát và chỗ trốn, để nó tự khám phá theo nhịp của mình. Sau một hai tuần, tính thật thường quay lại. Nếu mèo con bỏ ăn, nôn, tiêu chảy hay lờ đờ kéo dài, đưa đi thú y ngay và báo cho trại biết.
Những điều không nên làm khi thử tính
Không lật ngửa mèo con để thử. Có lời khuyên cũ bảo lật ngửa xem mèo có chống cự không. Cách này làm mèo con sợ và không cho biết gì đáng tin về tính nết.
Không đánh thức mèo con đang ngủ. Mèo con bị lay dậy sẽ lờ đờ hoặc cáu, kết quả thử sai lệch. Chờ nó tự thức, hoặc hẹn lại giờ khác.
Không bế liên tục nhiều con. Bế hết con này tới con kia làm cả lứa căng thẳng và mang mùi lạ lan khắp. Chỉ bế vài con bạn thật sự để ý.
Không mang mầm bệnh giữa các trại. Rửa tay trước và sau khi chạm vào mèo, không đi hai trại liền một buổi, không mặc lại quần áo vừa tiếp xúc với mèo khác. Mèo con chưa tiêm đủ rất dễ lây bệnh.
Không chốt chỉ vì thương. Con mèo yếu nhất lứa, con hay bị anh em bắt nạt dễ làm ta động lòng. Thương là tốt, nhưng hãy chắc chắn nhà mình đáp ứng được nhu cầu của nó.
Không quyết ngay khi chưa chắc. Trại tử tế không ép bạn đặt cọc ngay trong buổi đầu. Về nhà nghĩ thêm một hai ngày, so với danh sách hoàn cảnh nhà mình, rồi mới quyết.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết mèo con hiền hay dữ khi đến xem?
Ngồi yên quan sát cả lứa vài phút, để ý con nào đến trước, con nào nấp. Sau đó thử cần câu, đưa tay cho ngửi, vuốt lưng và bế nhẹ. Con thả lỏng khi bế, dụi đầu vào tay thường là con thân người. Mười lăm phút chỉ cho thấy xu hướng, không phải tất cả.
Nên chọn mèo con bạo dạn hay nhút nhát?
Tuỳ nhà bạn. Mèo con bạo dạn hợp nhà nhiều người, thích chơi; mèo con điềm hợp gia đình có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi; mèo con nhút nhát hợp nhà yên tĩnh, người kiên nhẫn. Không có kiểu nào tốt nhất cho mọi nhà.
Mèo con bao nhiêu tuần thì thử tính được?
Thường từ khoảng tám tuần trở lên, tính mèo con mới bắt đầu ổn định đủ để quan sát. Trước đó mèo con thay đổi rất nhanh. Tuổi giao mèo về nhà thường muộn hơn, nên bạn có thể đến xem vài lần trước khi nhận.
Có nên xem mèo mẹ khi đi chọn mèo con?
Nên. Tính mèo mẹ và môi trường lứa mèo lớn lên ảnh hưởng nhiều tới tính mèo con. Mèo mẹ điềm, lứa mèo sống trong nhà có người qua lại thường cho ra mèo con bình tĩnh hơn. Nếu trại không cho xem, hãy hỏi lý do.
Đi xem mèo ở trại cần chuẩn bị gì?
Hẹn vào giờ mèo thức, mặc quần áo sạch chưa tiếp xúc mèo khác, mang cần câu mới, viết sẵn hoàn cảnh nhà mình và đưa người trong nhà cùng đi nếu có trẻ nhỏ hay người dị ứng. Rửa tay trước và sau khi chạm vào mèo.
Có nên đặt cọc ngay trong buổi đầu xem mèo?
Không nên vội. Một trại tử tế sẽ cho bạn thời gian suy nghĩ hoặc đến xem lần hai. Về nhà so lại với hoàn cảnh gia đình, hỏi thêm người chăm về tính từng con, rồi mới quyết định.