MeoCanh.comMèo Cảnh
Giống mèo lông ngắn

Mèo Sphynx không lông: làn da, thân nhiệt và nuôi ở xứ nóng ẩm ra sao

Mèo Sphynx không lông từ đâu ra, vì sao da cần lau tắm đều, thân nhiệt và chuyện ăn nhiều, nuôi ở Việt Nam nóng ẩm thì lo nắng, điều hoà và mồ hôi dầu thế nào.

A wrinkled hairless sphynx cat wrapped in a soft knitted sweater, sitting on a warm wooden floor near a sunlit doorway, overhead three-quarter angle, peach and beige tones

Mèo Sphynx là giống mèo gần như không lông do một đột biến gen lặn tự nhiên, xuất hiện ở Canada vào những năm 1960. Không có lông thì không phải chải, nhưng da tiết dầu cần lau hoặc tắm định kỳ, mèo mất nhiệt nhanh nên cần chỗ ấm, ăn nhiều hơn mèo có lông, và da dễ cháy nắng. Ở Việt Nam, thử thách thật sự là phòng điều hoà quá lạnh, nắng gắt và độ ẩm làm da bết dầu nhanh.

Nhiều người nhầm Sphynx là "mèo Ai Cập" vì dáng vẻ giống tượng cổ. Thực ra đây là giống hiện đại. Bài này nói về nguồn gốc, làn da, thân nhiệt, tính nết và cách nuôi hợp lý trong khí hậu nóng ẩm.

Không phải mèo Ai Cập: nguồn gốc ở Canada

Năm 1966, ở Toronto, Canada, một con mèo nhà sinh ra một mèo con không lông. Những năm sau đó, ở Canada và Mỹ lại xuất hiện thêm vài mèo không lông trong các ổ mèo nhà. Các nhà gây giống tập hợp những cá thể này, phối với mèo nhà và với Devon Rex để mở rộng nguồn gen, dần hình thành giống Sphynx. Tên Sphynx gợi tới tượng nhân sư Ai Cập, nhưng giống này không có gốc gác Ai Cập.

Đặc điểm không lông do một biến thể gen lặn, nghĩa là mèo con phải nhận gen từ cả bố lẫn mẹ mới không lông. Điều thú vị là gen này nằm ở cùng một vị trí với gen làm lông xoăn của Devon Rex, chỉ là hai biến thể khác nhau, vì thế hai giống từng được phối với nhau trong giai đoạn xây dựng giống.

Sphynx không thật sự trọc hoàn toàn: phần lớn có một lớp lông tơ cực mịn như da đào, sờ vào ấm và hơi giống da lộn. Mũi, tai, đuôi, bàn chân có thể có chút lông. Một số con có ria ngắn, gãy hoặc không có ria. Mức lông tơ thay đổi theo mùa, theo nhiệt độ và theo tuổi: có con mùa lạnh mọc thêm lớp lông tơ dày hơn ở lưng và chân, tới mùa nóng lại mỏng đi, điều này bình thường và không có nghĩa mèo bị lai.

Ngoại hình: những nếp nhăn và đôi tai lớn

Da nhăn. Nếp nhăn rõ ở trán, quanh vai và chân, nhất là ở mèo con. Nếp nhăn là đặc điểm giống, không phải dấu hiệu gầy hay mất nước, nhưng là chỗ dầu và bẩn hay đọng.

Tai rất to. Tai to, chân rộng, dựng thẳng. Không có lông bảo vệ nên ráy tai tích tụ nhanh, cần lau thường xuyên.

Thân chắc, bụng tròn. Dù trông mảnh, Sphynx khá chắc, ngực rộng, bụng tròn như vừa ăn no. Bế lên thấy ấm hơn mèo thường vì không có lớp lông cách nhiệt.

Màu da chính là "màu lông". Sắc tố nằm ở da, nên Sphynx có đủ màu và hoa văn như mèo thường: đen, trắng, xanh xám, đỏ, kem, tam thể, vằn, colorpoint. Hoa văn đọc trên da, rõ hơn khi mèo trưởng thành.

Mắt hình chanh. Mắt to, hơi xếch, đủ màu tuỳ màu da. Không có lông mi nên bụi dễ vào mắt hơn, cần để ý vệ sinh.

Làn da: lý do Sphynx cần tắm, không phải để làm đẹp

Da mèo nào cũng tiết dầu để bảo vệ. Ở mèo có lông, dầu được lông hút và phân tán. Sphynx không có lông nên dầu đọng trên da, bám bụi, để lại vệt nâu trên chăn ga, gây mùi và có thể bít lỗ chân lông. Vì vậy Sphynx cần được lau hoặc tắm định kỳ; khoảng cách giữa hai lần tuỳ từng con, tuỳ thời tiết, nhiều người nuôi duy trì khoảng một tới vài tuần một lần.

Ở khí hậu nóng ẩm Việt Nam, da tiết dầu nhiều hơn vào mùa hè và hay bết ở nếp nhăn, kẽ chân, quanh móng. Lau nhẹ những vùng này bằng khăn ẩm giữa các lần tắm giúp giãn thời gian tắm. Tắm quá nhiều hay dùng sản phẩm mạnh lại làm da khô, kích thích tiết dầu nhiều hơn; dùng sản phẩm dành cho mèo, xả thật sạch và lau khô ngay, không để mèo ướt trong phòng lạnh.

Những dấu hiệu cần đưa đi thú y thay vì tự xử lý: mụn, mẩn đỏ lan rộng, vảy, chỗ da sưng, mèo gãi liên tục hay có mùi lạ dù vừa tắm. Không tự bôi thuốc người. Hướng dẫn chi tiết về tắm, lau dầu, chăm tai móng cho Sphynx có ở danh mục Chăm sóc theo đặc điểm giống.

Thân nhiệt, nắng và điều hoà: nuôi Sphynx ở Việt Nam

Không có lông, Sphynx vừa dễ lạnh vừa dễ cháy nắng. Bảng dưới gói những tình huống hay gặp trong khí hậu nhiệt đới và cách xử lý.

Tình huốngVì sao đáng loCách làm
Phòng điều hoà lạnh suốt đêmMèo mất nhiệt nhanh, có thể run, ngủ co roĐể nhiệt độ vừa phải, có ổ kín, chăn mỏng, áo mềm cho mèo
Nằm phơi nắng cạnh cửa kínhDa trần dễ cháy nắng, nhất là da màu nhạtRèm mỏng lọc nắng giữa trưa, không cho ra ban công nắng gắt
Mùa nồm, độ ẩm caoDa bết dầu nhanh, nếp nhăn dễ ẩm bíLau nếp nhăn, kẽ chân thường hơn; giữ phòng thoáng
Sau khi tắmDa ướt mất nhiệt nhanhLau khô ngay, giữ ấm tới khi khô hẳn
Mùa đông miền BắcNhiệt độ phòng có thể xuống thấpÁo cho mèo, ổ có thành, tránh gió lùa

Vì phải tự giữ ấm, Sphynx tiêu hao năng lượng nhiều và thường ăn nhiều hơn mèo có lông cùng cỡ. Nên chia nhiều bữa nhỏ, cân mèo định kỳ và hỏi bác sĩ thú y về khẩu phần nếu mèo sụt hoặc tăng cân bất thường.

Tính nết: người bạn ấm áp, nghịch và rất cần người

Sphynx thường được tả là cực kỳ quấn người, hướng ngoại và tinh nghịch. Chúng thích chui vào chăn, nằm lên đùi, ngủ sát cổ chủ, một phần vì tìm hơi ấm, một phần vì tính giống. Nhiều con dạn khách, tò mò với mọi thứ, chịu học các lệnh đơn giản.

Mặt trái là Sphynx không hợp ở một mình lâu. Một con Sphynx buồn chán thường kêu đòi, nghịch phá, hoặc bám chủ quá mức khi chủ về. Người đi vắng nhiều giờ nên tính nuôi hai con hoặc chọn giống độc lập hơn.

Với trẻ nhỏ, Sphynx thường dạn và chịu chơi, nhưng da trần dễ trầy xước hơn mèo có lông, nên cần dạy trẻ không cấu véo, không kéo da nhăn, cắt móng tay cho trẻ gọn và không cho mèo chơi với đồ có cạnh sắc. Với mèo khác hoặc chó hiền, Sphynx hay tìm tới nằm cạnh để sưởi ấm, nhiều nhà kể cặp Sphynx và chó nhỏ ngủ chung một ổ. Vẫn nên giới thiệu từ từ, và để ý vết cào trên da sau những lần chơi mạnh.

Về dị ứng: không lông không có nghĩa không gây dị ứng. Chất gây dị ứng chính của mèo nằm ở nước bọt và da, nên người dị ứng vẫn có thể phản ứng với Sphynx. Hãy tiếp xúc thử nhiều lần với chính con mèo trước khi quyết định, và hỏi bác sĩ về dị ứng của mình.

Một tuần chăm Sphynx trông thế nào

Để hình dung khối lượng công việc trước khi quyết định, đây là nhịp chăm sóc mà nhiều người nuôi Sphynx ở thành phố duy trì. Mỗi con một khác, bạn sẽ điều chỉnh sau vài tuần quan sát:

  1. Mỗi ngày: kiểm tra nhanh nếp nhăn, kẽ chân, quanh móng; lau chỗ bết bằng khăn ẩm mềm. Thay chăn lót ổ nếu thấy vệt dầu nâu.
  2. Mỗi ngày: hai ba buổi chơi ngắn, vài bữa ăn nhỏ chia đều; kiểm tra nhiệt độ phòng, nhất là ban đêm có điều hoà.
  3. Hai ba lần mỗi tuần: lau tai bằng bông và dung dịch dành cho mèo, vì ráy tích nhanh; lau quanh mắt nếu có ghèn.
  4. Mỗi tuần: kiểm tra và làm sạch quanh gốc móng, chỗ dầu và bẩn hay đọng thành vệt sẫm; cắt móng khi cần.
  5. Một tới vài tuần một lần: tắm toàn thân bằng sản phẩm dành cho mèo, xả sạch, lau khô ngay, giữ ấm tới khi khô.
  6. Mỗi tháng: cân mèo, ghi lại; để ý da có mụn, mẩn hay chỗ đổi màu bất thường để báo bác sĩ thú y.

Khối lượng này không quá nặng nếu chia đều, nhưng không thể bỏ bẵng nhiều ngày. Người hay đi công tác dài nên tính trước người chăm biết cách lau tắm và giữ ấm cho Sphynx, vì đây không phải giống có thể để lại với khay cát và bát hạt suốt ba ngày.

Sức khoẻ và điều nên hỏi trước khi mua

Sphynx là giống được nhắc tới với một số vấn đề sức khoẻ cần theo dõi. Không có nghĩa con nào cũng mắc, nhưng bạn nên biết để hỏi trại cho đúng:

  • Bệnh cơ tim phì đại là vấn đề hay được nhắc tới nhất ở giống; nên hỏi bố mẹ đã siêu âm tim chưa, gần nhất là khi nào.
  • Các vấn đề về da như mụn, viêm nang lông, nấm; da bất thường cần bác sĩ thú y xem, không tự bôi thuốc.
  • Răng lợi: nên tập đánh răng hoặc kiểm tra răng định kỳ.
  • Mèo con Sphynx nhạy cảm với lạnh và bệnh đường hô hấp trong những tuần đầu chuyển nhà; giữ ấm, hạn chế tắm khi mèo vừa về.
  • Hỏi trại về lịch tiêm, tẩy giun, tuổi giao mèo (thường không sớm hơn mười hai tuần) và bảo hành sức khoẻ bằng văn bản.

Giá Sphynx tuỳ trại, tuỳ dòng, tuỳ màu, nên hỏi vài nơi. Điều quan trọng hơn giá là bạn có sẵn thời gian lau tắm, giữ ấm và ở bên mèo hay không.

Câu hỏi thường gặp

Mèo Sphynx có phải là mèo Ai Cập không?

Không. Mèo Sphynx là giống hiện đại hình thành từ những mèo con không lông xuất hiện ở Canada và Mỹ từ những năm 1960. Tên gọi gợi tới tượng nhân sư Ai Cập nhưng giống này không có nguồn gốc từ Ai Cập.

Mèo Sphynx có cần tắm thường xuyên không?

Có. Da Sphynx tiết dầu mà không có lông hút đi, nên dầu đọng lại, bám bẩn và gây mùi. Phần lớn người nuôi tắm hoặc lau toàn thân khoảng một tới vài tuần một lần, lau nếp nhăn, kẽ chân giữa các lần tắm, luôn lau khô và giữ ấm ngay sau tắm.

Mèo Sphynx có bị lạnh không?

Có, vì không có lớp lông cách nhiệt. Trong phòng điều hoà lạnh hoặc mùa đông miền Bắc, mèo cần ổ kín, chăn mỏng, có thể mặc áo mềm. Mèo run, ngủ co ro, tìm chỗ ấm liên tục là dấu hiệu mèo đang lạnh.

Mèo Sphynx có bị cháy nắng không?

Có thể, nhất là mèo da màu nhạt. Da trần không có lông che nên tiếp xúc trực tiếp với nắng. Không để mèo nằm lâu dưới nắng gắt giữa trưa, dùng rèm mỏng lọc nắng ở cửa kính. Da đỏ, bong tróc sau khi phơi nắng cần cho bác sĩ thú y xem.

Người bị dị ứng có nuôi được mèo Sphynx không?

Không chắc. Chất gây dị ứng của mèo nằm chủ yếu ở nước bọt và da chứ không phải ở lông, nên người dị ứng vẫn có thể phản ứng với Sphynx. Nên tiếp xúc nhiều lần với chính con mèo định mua và hỏi bác sĩ trước khi quyết định.

Vì sao mèo Sphynx ăn nhiều?

Không có lông giữ nhiệt, Sphynx phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để giữ thân nhiệt, nên thường ăn nhiều hơn mèo có lông cùng cỡ. Chia nhiều bữa nhỏ, cân mèo định kỳ, và hỏi bác sĩ thú y nếu mèo sụt hoặc tăng cân nhanh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138