MeoCanh.comMèo Cảnh
Nhân giống và mở trại mèo

Mở trại mèo nhỏ tại nhà: không gian, khu cách ly mèo mới và vệ sinh

Mở trại mèo nhỏ tại nhà cần tính số mèo vừa sức, chia khu cho mèo mẹ, mèo con, mèo đực, khu cách ly mèo mới, vệ sinh phòng bệnh lây và chuyện hàng xóm, quy định.

Hands wiping down a stainless steel shelf in a clean bright room with several separate cat enclosures and a calm white cat watching, wide shot, natural daylight

Một trại mèo nhỏ tại nhà nên bắt đầu với rất ít mèo, thường chỉ một hai mèo cái, chưa cần mèo đực riêng. Nhà phải chia được thành các khu tách biệt: khu sinh hoạt, khu ổ đẻ cho mèo mẹ, khu mèo con, khu cách ly cho mèo mới về hoặc mèo ốm, và có lịch vệ sinh, phòng bệnh đều đặn. Trước khi mở, nên tra quy định hiện hành về nuôi và kinh doanh thú cưng ở địa phương và nói chuyện với hàng xóm.

Nhiều trại nhỏ ở Việt Nam bắt đầu từ một con mèo cái quý rồi lớn dần thành mười, hai mươi con mà không ai kịp tính trước chỗ ở và công chăm. Phần dưới giúp lên khung từ đầu: bao nhiêu mèo là vừa sức, chia khu thế nào trong nhà phố hay nhà có sân, vì sao khu cách ly là thứ không được thiếu, vệ sinh phòng bệnh lây ra sao, và những việc với hàng xóm, chính quyền, bác sĩ thú y.

Bao nhiêu mèo là vừa sức

Số mèo của một trại không nên tính bằng diện tích nhà mà bằng thời gian của người chăm. Mỗi con mèo cần được cho ăn, dọn khay, chải lông, chơi, kiểm tra sức khoẻ mỗi ngày. Mèo mẹ đang nuôi con và lứa mèo con chiếm thời gian gấp nhiều lần. Nếu cả trại chỉ có một người chăm và người đó còn đi làm, vài con mèo cái là con số hợp lý, không phải vài chục.

Bắt đầu nhỏ có nhiều lợi ích. Bạn học được cách chăm một lứa trọn vẹn từ thai kỳ tới lúc giao, biết mình có chịu được nhịp làm việc đó không, và có thời gian xây dựng uy tín với người mua. Nhiều trại có kinh nghiệm khuyên chưa nên nuôi mèo đực giống riêng ở năm đầu, mà gửi mèo cái tới phối ở trại khác có mèo đực đã xét nghiệm, vì mèo đực đòi hỏi một khu ở riêng và công dọn dẹp lớn.

Một dấu hiệu cảnh báo trại đang vượt sức là khi người chăm không còn nhớ tên và tính nết từng con, khi mèo trưởng thành ít được chạm vào, hoặc khi mèo cái phải sinh liên tục để "kịp đơn". Lúc đó việc nên làm là giảm số mèo, cho mèo nghỉ hưu đi nhà mới, chứ không phải nới thêm chỗ.

Chia khu trong nhà

Không cần nhà rộng, nhưng cần chia được các khu có cửa đóng riêng. Một trại nhỏ thường gồm:

  • Khu sinh hoạt chung cho mèo trưởng thành khoẻ mạnh: có kệ leo, trụ cào, chỗ nằm, nhiều khay cát, cửa sổ có lưới.
  • Khu ổ đẻ cho mèo mẹ sắp sinh và đang nuôi con nhỏ: yên tĩnh, ấm, ít người qua lại, tách khỏi mèo khác.
  • Khu mèo con từ khoảng bốn tuần tới lúc giao: an toàn để chạy nhảy, dễ lau sàn, nơi mèo con tập ăn, tập dùng khay, làm quen âm thanh trong nhà.
  • Khu mèo đực nếu có giữ mèo đực giống: tường và sàn lau rửa được, tách vừa phải khỏi khu mèo cái.
  • Khu cách ly cho mèo mới về và mèo ốm: cửa riêng, đồ dùng riêng, đặt xa nhất có thể.
  • Khu kho và chuẩn bị: thức ăn, cát, đồ vệ sinh, tủ thuốc theo đơn của bác sĩ, sổ sách.

Ở nhà phố, nhiều trại dùng mỗi tầng một chức năng. Ở nhà có sân, có thể làm khu ngoài trời có mái và quây lưới kín cho mèo trưởng thành phơi nắng, nhưng luôn phải có phần trong nhà để tránh nóng, mưa và gió lạnh.

Khu cách ly mèo mới: thứ không được bỏ qua

Mèo mới về trại, dù mua từ trại uy tín, có thể mang theo mầm bệnh chưa biểu hiện, ký sinh trùng hoặc nấm da. Một con mèo mới không cách ly có thể làm lây bệnh cho cả đàn, đặc biệt nguy hiểm khi trong trại có mèo con hoặc mèo mẹ đang mang thai. Vì vậy khu cách ly được coi là phần không thể thiếu của trại tử tế.

Thời gian cách ly thường được khuyên khoảng vài tuần, cụ thể bao lâu nên hỏi bác sĩ thú y tuỳ nguồn gốc mèo. Trong thời gian này mèo mới ở phòng riêng có cửa đóng, có khay, bát, đồ chơi, khăn lót riêng. Người chăm vào khu cách ly sau cùng trong ngày, sau khi đã chăm xong mèo con và mèo mẹ, mang dép riêng hoặc bọc giày, rửa tay kỹ khi ra.

Trước khi cho mèo mới nhập đàn, đưa mèo đi khám tổng quát, kiểm ký sinh trùng, nấm da, các bệnh truyền nhiễm hay xét nghiệm ở mèo, và hoàn tất tiêm phòng theo lịch của bác sĩ. Khu cách ly cũng dùng cho mèo trong trại bị ốm, và cho mèo đi gửi phối hay đi triển lãm về. Nếu nhà không có chỗ cho một phòng cách ly đúng nghĩa, nên lùi việc nhận thêm mèo cho tới khi có.

Vệ sinh và phòng bệnh lây trong trại

Những bệnh hay được nhắc tới ở nơi nuôi nhiều mèo gồm các bệnh đường hô hấp trên làm mèo hắt hơi, chảy nước mắt mũi; bệnh giảm bạch cầu rất nguy hiểm cho mèo con; nấm da lây sang cả người; giun sán và bọ chét. Phòng bệnh dựa trên ba trụ: tiêm phòng đúng lịch cho cả đàn, cách ly mèo mới và mèo ốm, và vệ sinh đều đặn.

Lịch vệ sinh thường gồm dọn khay nhiều lần trong ngày, rửa bát ăn bát nước mỗi ngày, lau sàn và bề mặt bằng chất tẩy dùng được cho nơi nuôi thú, giặt khăn lót định kỳ. Một số mầm bệnh sống rất lâu ngoài môi trường và không chết với chất tẩy thông thường, nên hỏi bác sĩ thú y loại chất khử trùng phù hợp và cách pha cho đúng, rồi để bề mặt khô hoàn toàn trước khi cho mèo quay lại.

Thứ tự chăm trong ngày nên đi từ khu nhạy cảm nhất tới khu rủi ro nhất: mèo con và mèo mẹ trước, mèo trưởng thành khoẻ sau, khu mèo đực, cuối cùng là khu cách ly. Khách tới xem mèo nên rửa tay, không bế lần lượt nhiều mèo, không vào khu mèo con dưới tám tuần tuổi. Ghi sổ mỗi lần có mèo hắt hơi, tiêu chảy hay rụng lông thành mảng để phát hiện sớm ổ dịch.

Thông gió, nhiệt độ và ánh sáng ở nhà Việt Nam

Thông gió là trước hết. Mùi khay cát và độ ẩm cao là môi trường tốt cho mầm bệnh đường hô hấp và nấm. Mỗi khu nên có cửa sổ hoặc quạt hút, không khí lưu thông nhưng không có gió lùa thẳng vào chỗ nằm.

Chống nóng mùa hè. Mái tôn, phòng hướng tây, tầng thượng có thể rất nóng vào buổi chiều. Giống mặt tịt và giống lông dày chịu nóng kém, nên khu của chúng cần mát, có điều hoà hoặc quạt và chỗ nằm mát như nền gạch.

Giữ ấm cho khu ổ đẻ. Ngược lại, khu mèo mẹ và mèo con sơ sinh cần ấm, kín gió, không đặt ngay dưới điều hoà. Có thể cần sưởi thêm vào những ngày lạnh ở miền Bắc.

Chống nồm ẩm. Ở miền Bắc mùa nồm, sàn và tường đọng nước làm khó khô, dễ mốc. Máy hút ẩm và lịch lau khô sàn giúp hạn chế nấm da.

Ánh sáng tự nhiên. Mèo trong trại nên có chỗ nhìn ra ngoài và có ánh sáng ban ngày. Phòng tối kín cả ngày không tốt cho tinh thần mèo và khiến người chăm khó quan sát những thay đổi nhỏ trên lông, da, mắt.

Hàng xóm, quy định và bác sĩ thú y đồng hành

Nuôi nhiều mèo trong khu dân cư dễ phát sinh chuyện mùi, tiếng kêu và lông bay. Nói chuyện với hàng xóm sát vách trước khi mở trại, giữ vệ sinh tốt và xử lý ngay khi có phản ánh là cách giữ quan hệ lâu dài. Nhà thuê thì cần đọc hợp đồng và hỏi chủ nhà; chung cư thì đọc nội quy toà nhà, nhiều nơi giới hạn số vật nuôi.

Về mặt pháp lý, việc nuôi và bán thú cưng có thể liên quan tới quy định về chăn nuôi, thú y, đăng ký kinh doanh và thuế, và các quy định này có thể thay đổi. Trại nhỏ nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi UBND xã, phường nơi ở để biết mình cần làm gì, thay vì làm theo lời truyền miệng. Khi mua bán mèo đi tỉnh khác hoặc nhập khẩu, phần kiểm dịch cũng cần tìm hiểu theo hướng dẫn của cơ quan thú y.

Một phòng khám thú y quen thuộc là đối tác quan trọng nhất của trại. Chọn nơi gần nhà, có nhận ca đẻ và cấp cứu ngoài giờ, chịu tư vấn lịch tiêm phòng và phòng bệnh cho cả đàn. Mang theo sổ sách mỗi lần khám để bác sĩ nắm được lịch sử từng con.

Sổ sách tối thiểu của một trại nhỏ

Trại nhỏ không cần phần mềm đắt tiền, một cuốn sổ hoặc một bảng tính ghi đều đặn là đủ. Những thứ nên có cho từng con mèo:

  • Thông tin cơ bản: tên gọi, tên trong phả hệ, ngày sinh, giống, màu lông, số đăng ký nếu có, nguồn gốc và ngày về trại.
  • Lịch tiêm phòng, tẩy giun, phòng ký sinh trùng ngoài, kèm ngày đến hạn lần tiếp theo.
  • Kết quả khám và xét nghiệm: nhóm máu, xét nghiệm gen theo giống, các bệnh truyền nhiễm, ngày làm và nơi làm.
  • Với mèo cái: ngày động dục, ngày phối, mèo đực phối cùng, ngày sinh, số con, diễn biến ca đẻ.
  • Với mỗi lứa: cân nặng hằng ngày của từng bé trong tuần đầu, cân nặng hằng tuần sau đó, ngày giao và người nhận.
  • Những lần ốm: triệu chứng, ngày bắt đầu, bác sĩ kết luận gì, mèo nào khác trong trại có biểu hiện tương tự.

Sổ sách giúp trại thấy được những điều trí nhớ bỏ sót: mèo cái nào sinh dày quá, lứa nào hay ốm, mùa nào hay có dịch. Khi người mua hỏi về bố mẹ và lịch tiêm của mèo con, trại có sổ trả lời được ngay và đáng tin hơn hẳn. Đây cũng là thứ cần có khi đăng ký lứa với hội mèo, vì hội thường hỏi ngày sinh, bố mẹ và số con trong lứa.

Câu hỏi thường gặp

Mở trại mèo tại nhà nên bắt đầu với bao nhiêu con?

Nên bắt đầu rất nhỏ, thường chỉ một hai mèo cái khoẻ, rõ nguồn gốc, chưa cần mèo đực riêng. Số mèo nên tính theo thời gian người chăm có mỗi ngày chứ không theo diện tích nhà. Khi đã nuôi trọn vài lứa mới tính chuyện mở rộng.

Vì sao trại mèo phải có khu cách ly?

Mèo mới về có thể mang mầm bệnh, ký sinh trùng hay nấm da chưa biểu hiện. Cách ly vài tuần, khám và tiêm phòng trước khi nhập đàn giúp tránh lây cho cả trại, nhất là mèo con và mèo mẹ đang mang thai.

Mèo mới về trại nên cách ly bao lâu?

Thời gian thường được khuyên là vài tuần, tuỳ nguồn gốc và tình trạng của mèo. Hãy hỏi bác sĩ thú y để có thời gian cụ thể, và chỉ cho mèo nhập đàn khi đã khám, kiểm ký sinh trùng, nấm da và tiêm phòng đầy đủ.

Có cần nuôi mèo đực giống khi mới mở trại không?

Thường là chưa cần. Mèo đực giống xịt nước tiểu đánh dấu, cần khu ở riêng dễ lau rửa và nhiều công chăm. Năm đầu nhiều trại gửi mèo cái tới phối ở trại có mèo đực đã xét nghiệm đầy đủ.

Mở trại mèo tại nhà có cần giấy phép không?

Tuỳ quy mô và cách bán, việc nuôi và bán thú cưng có thể liên quan tới quy định về thú y, đăng ký kinh doanh và thuế. Hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi UBND xã, phường nơi ở thay vì làm theo lời truyền miệng.

Làm sao để trại mèo không có mùi?

Dọn khay nhiều lần mỗi ngày, rửa bát, lau sàn và bề mặt đều đặn, dùng chất khử mùi theo cơ chế enzym cho nước tiểu, và giữ thông gió tốt. Số mèo vừa sức chăm là yếu tố quyết định, trại quá đông thì khó giữ sạch.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138