Mèo Maine Coon là một trong những giống mèo nhà lớn nhất, lớn rất chậm: thường phải tới khoảng ba, bốn tuổi mới đủ vóc, đủ bờm và đủ khung xương. Giống này hiền, thích ở gần người, nhưng cần không gian vững chãi hơn mèo thường: trụ cào chịu được sức nặng, khay cát cỡ lớn, chỗ nằm rộng và lối đi không vướng.
Bài này giải thích Maine Coon từ đâu ra, lớn theo nhịp nào, cân nặng thế nào là bình thường mà không bị con số trên mạng đánh lừa, tính nết ra sao, và nhà cửa cần chuẩn bị gì trước khi đón một chú "mèo khổng lồ hiền lành" về.
Nguồn gốc: mèo nông trại vùng đông bắc nước Mỹ
Maine Coon mang tên bang Maine ở đông bắc nước Mỹ, nơi giống mèo này được coi là mèo bản địa, sống ở nông trại và bến cảng từ thế kỷ mười chín. Có nhiều câu chuyện kể về nguồn gốc của nó, kể cả những truyền thuyết lãng mạn khó kiểm chứng; điều chắc hơn là đây là mèo thích nghi với mùa đông dài, lạnh, tuyết dày.
Những đặc điểm làm Maine Coon nổi bật đều là kiểu thích nghi ấy: bộ lông dày không đều, dài ở bụng và quần, ngắn hơn ở vai; bàn chân to có chùm lông giữa các ngón như giày đi tuyết; đuôi dài xù có thể cuộn quanh người khi nằm; tai to có chùm lông ở đỉnh. Khi bạn hiểu giống này sinh ra cho xứ lạnh, nhiều việc chăm ở Việt Nam sẽ dễ hình dung hơn.
Maine Coon được các hội mèo quốc tế lớn công nhận và hiện là một trong những giống được nuôi nhiều trên thế giới. Ở Việt Nam, số trại nhân giống Maine Coon tăng trong vài năm gần đây, kéo theo cả mèo lai được rao dưới tên giống này, nên phần đọc ngoại hình và giấy tờ ở dưới khá quan trọng.
Lớn chậm: mỗi giai đoạn trông thế nào
Con số cân nặng thay đổi nhiều theo dòng, giới tính và cách nuôi, nên bảng dưới chỉ mô tả xu hướng chung, mang tính tham khảo, để bạn khỏi lo khi mèo nhà mình chưa "to như ảnh".
| Giai đoạn | Thường thấy | Chủ cần để ý |
|---|---|---|
| Mèo con tới khoảng 6 tháng | Lớn nhanh, chân và tai trông to so với thân, lông còn ngắn tơ | Ăn đủ bữa cho mèo con, cân đều để thấy đường tăng |
| 6 tháng tới khoảng 1 năm | Dài người nhanh nhưng gầy, trông "lêu nghêu" | Không vội tăng khẩu phần để mèo "to nhanh" |
| 1 tới 2 năm | Khung xương dày lên, bờm cổ bắt đầu rõ | Triệt sản theo tư vấn thú y, chỉnh khẩu phần sau đó |
| 2 tới khoảng 4 năm | Đầy vai, ngực rộng, bờm và quần lông dày dần | Giữ cân vừa phải để khớp không chịu tải thừa |
| Trưởng thành | Đực thường lớn rõ hơn cái; mỗi dòng mỗi khác | So với chính mèo nhà mình qua từng năm, không so với ảnh quảng cáo |
Nhiều người bán quảng cáo những con số cân nặng rất lớn để gây ấn tượng. Một con Maine Coon to vì béo không phải là con khoẻ. Điều đáng mong là khung xương lớn, cơ chắc, sờ được xương sườn dưới lớp lông. Chuyện khẩu phần cho giống lớn chậm có bài riêng trong danh mục thức ăn.
Tính cách: hiền, thích nước, hay "nói chuyện" bằng tiếng gù
Hiền và kiên nhẫn. Maine Coon thường được gọi là "người khổng lồ hiền lành". Phần lớn chịu được trẻ lớn, chó hiền, khách lạ, ít khi cào cấu khi không bị dồn ép.
Thích ở gần, ít đòi bế. Giống này hay đi theo chủ quanh nhà, ngồi cạnh bàn làm việc, nhưng vì to và nặng nên nhiều con không thích nằm gọn trên đùi lâu.
Tiếng kêu đặc biệt. Thay vì kêu meo to, nhiều Maine Coon phát ra tiếng gù, tiếng líu ríu khi chào chủ hoặc khi thấy chim ngoài cửa sổ. Đây là nét quen của giống, không phải mèo bị đau họng.
Tò mò với nước. Không ít con thích vọc tay vào bát nước, đứng xem vòi nước chảy. Bát nước nặng, đáy rộng sẽ đỡ cảnh đổ nước khắp sàn.
Ham chơi tới tuổi trưởng thành. Maine Coon giữ tính nghịch khá lâu. Đồ chơi cần kéo, cần đuổi giúp mèo vận động mà không phá đồ.
Không gian và đồ dùng cho mèo cỡ lớn
Đồ dùng mua sẵn cho mèo thường tính theo cỡ mèo trung bình. Với Maine Coon, nhiều thứ cần lớn hơn và chắc hơn một bậc. Đây là danh sách chủ nuôi lâu năm hay nhắc người mới.
- Trụ cào cao, chân đế rộng và nặng, trụ to; trụ nhỏ sẽ lắc hoặc đổ khi mèo nhảy lên, mèo sợ rồi bỏ không dùng.
- Khay cát dài và sâu, cửa vào thấp; khay nhỏ làm mèo ngồi thò mông ra ngoài, cát văng khắp nơi.
- Giường hay ổ nằm đủ dài để mèo duỗi thẳng người; nhiều nhà dùng luôn đệm của chó cỡ vừa.
- Lồng vận chuyển cỡ lớn, chắc chắn, khoá kim loại; lồng mèo thường quá chật cho con trưởng thành.
- Kệ treo tường, nếu có, phải bắt vít chịu lực; kệ trang trí mỏng không chịu nổi cú nhảy của mèo nặng.
- Bát ăn, bát nước to, đáy nặng, đặt ở chỗ mèo ăn không bị dồn vào góc.
Về diện tích, Maine Coon không bắt buộc phải có nhà to. Một căn hộ vừa phải với lối đi thoáng, vài điểm leo vững và một cửa sổ để ngắm là đủ, miễn chủ dành thời gian chơi mỗi ngày. Thứ làm mèo bức bối là chán và thiếu vận động, không phải vài mét vuông.
Chăm lông và chịu nóng ở Việt Nam
Lông Maine Coon dày nhưng có lớp lông ngoài hơi thô, chống nước, nên rối ít hơn Ba Tư. Hai tới ba lần chải mỗi tuần thường đủ, chú ý quần lông sau đùi, bụng và bờm cổ là những chỗ dễ vón. Đuôi dài xù không nên chải mạnh tay; vuốt nhẹ theo chiều lông là được.
Vì sinh ra cho xứ lạnh, Maine Coon ở Việt Nam cần chỗ mát vào mùa nóng. Nhiều con tự tìm nền gạch, mặt bếp đá, nhà tắm để nằm. Nếu nhà không có điều hoà, nên chọn phòng thoáng, đặt nhiều chỗ uống nước, và tránh cho mèo ra ban công nắng. Một số chủ tỉa gọn lông bụng mùa hè; cạo trụi toàn thân thì nên hỏi ý kiến người chăm sóc lông có kinh nghiệm hoặc bác sĩ thú y trước.
Mèo lớn cũng tự chăm mình khó hơn ở một số chỗ, như vùng quanh mông. Kiểm tra và tỉa gọn chỗ này định kỳ giúp mèo sạch sẽ, nhất là con lông dài rậm.
Sức khoẻ: những điều hay được nhắc với giống mèo lớn
Maine Coon hay được nhắc tới với bệnh cơ tim phì đại, loạn sản xương hông và một bệnh thần kinh cơ di truyền có xét nghiệm gen riêng. Không phải con nào cũng mắc; điều đáng làm là hỏi trại về kết quả xét nghiệm và khám tim của mèo bố mẹ, đưa mèo con đi khám trong tuần đầu, và giữ cân nặng vừa phải để khớp không gánh thêm.
Dấu hiệu nên đưa đi thú y sớm gồm: mèo thở nhanh hay thở há miệng khi nằm nghỉ, mệt bất thường, đi cà nhắc, ngại nhảy lên chỗ quen, đứng dậy khó khăn. Bài viết ở đây không thay được thăm khám; danh mục sức khoẻ theo giống có bài riêng về tim và về khớp hông ở Maine Coon.
Với giống mèo lớn, cân nặng là thứ chủ kiểm soát được nhiều nhất. Mỗi tháng cân mèo một lần, ghi lại vào sổ hay điện thoại, sẽ cho bạn thấy đường tăng trưởng của riêng con mèo nhà mình. Đường cân đi lên đều trong ba bốn năm đầu là bình thường; tăng vọt sau triệt sản, hoặc sụt cân dù vẫn ăn, đều là lý do để hỏi bác sĩ thú y thay vì tự đổi khẩu phần.
Maine Coon có hợp với nhà bạn không
Maine Coon hợp với gia đình thích một con mèo hiền, hay quấn quanh người, có trẻ lớn hoặc có sẵn một con chó điềm tĩnh, và có chỗ để đặt đồ dùng cỡ lớn. Người làm việc tại nhà thường thấy giống này là bạn đồng hành dễ chịu: ngồi cạnh bàn, thỉnh thoảng gù gù, không đòi hỏi quá nhiều.
Giống này ít hợp hơn với người cần một con mèo nhỏ để bế đi khắp nơi, người ở phòng trọ chật không có chỗ cho trụ cào và khay lớn, hoặc người không chịu được lông rụng. Chi phí ăn uống, cát vệ sinh, đồ dùng của mèo cỡ lớn cũng cao hơn mèo thường một chút, nên tính trước cho cả chục năm, không chỉ tiền mua mèo con.
Nếu đã quyết, hãy dành thời gian tìm trại cho xem bố mẹ, hỏi xét nghiệm và để mèo con ở với mẹ đủ tuổi. Một chú Maine Coon được nuôi đúng cách thường sống cùng gia đình rất lâu, nên vài tuần chờ đợi lúc đầu là đáng.
Nhận ra Maine Coon thật khi đi xem mèo con
Mèo con Maine Coon chưa có bờm, chưa to, nên nhìn khó hơn mèo lớn. Các bước dưới giúp bạn tránh nhầm với mèo lai lông dài.
- Nhìn tai: to, đế rộng, đặt cao trên đầu, thường có chùm lông ở đỉnh và lông mọc từ trong tai ra.
- Nhìn mõm: vuông, rõ, cằm chắc; nhìn nghiêng thấy mũi có độ cong nhẹ, không phẳng.
- Nhìn thân và đuôi: thân dài, đuôi dài gần bằng thân, lông đuôi xù.
- Nhìn bàn chân: to so với tuổi, có lông giữa các ngón.
- Hỏi giấy tờ của bố mẹ, xem bố mẹ tận nơi hoặc qua video, hỏi kết quả xét nghiệm tim và gen nếu trại có làm.
- Hỏi tuổi giao: mèo con giống lớn vẫn nên ở với mẹ tới khoảng mười hai tuần tuổi trở lên.
Nếu mèo con có mặt tròn, mũi ngắn, tai nhỏ đặt thấp mà vẫn được rao là Maine Coon thuần, hãy hỏi thêm. Không có giấy không có nghĩa là mèo xấu, nhưng giá trị bạn trả nên tương ứng với thứ được chứng minh.
Câu hỏi thường gặp
Mèo Maine Coon lớn tới mấy tuổi thì ngừng lớn?
Phần lớn Maine Coon tiếp tục lớn và đầy người tới khoảng ba, bốn tuổi, chậm hơn nhiều so với mèo thường. Trong giai đoạn một tới hai tuổi mèo hay trông gầy, dài người; đó là bình thường với giống này.
Mèo Maine Coon nặng bao nhiêu là bình thường?
Cân nặng khác nhau nhiều theo dòng, giới tính và cách nuôi; con đực thường lớn hơn con cái rõ rệt. Thay vì chạy theo con số, hãy quan sát xem mèo có khung xương chắc, cơ săn, sờ được xương sườn dưới lớp lông và cân tăng đều theo tháng.
Nuôi Maine Coon trong căn hộ chung cư được không?
Được, miễn có trụ cào chắc chắn, khay cát cỡ lớn, vài chỗ leo vững và chủ dành thời gian chơi mỗi ngày. Maine Coon cần vận động và được quan tâm hơn là cần nhà thật rộng.
Maine Coon có chịu được khí hậu nóng ở Việt Nam không?
Chịu được nếu có chỗ mát, nhiều nước uống và được chải lông đều để lông chết không giữ nhiệt. Giữa trưa nóng nên cho mèo ở phòng thoáng hoặc có điều hoà; thở há miệng, lừ đừ là dấu hiệu cần làm mát và gọi thú y.
Vì sao Maine Coon kêu nhỏ như tiếng chim?
Nhiều Maine Coon có thói quen phát ra tiếng gù, tiếng líu ríu thay vì tiếng meo to, nhất là khi chào chủ hay thấy chim ngoài cửa sổ. Đây là nét quen của giống, không phải dấu hiệu bệnh nếu mèo vẫn ăn uống, hoạt động bình thường.
Mèo Maine Coon con có tai chùm lông ngay từ nhỏ không?
Nhiều mèo con đã có chút lông ở đỉnh tai, nhưng chùm lông rõ, dài thường lộ dần theo tuổi. Mèo con không có chùm lông dài chưa hẳn là không thuần; nên xem thêm hình dáng tai, mõm, thân và giấy tờ của bố mẹ.