Người lớn tuổi thường hợp với những giống mèo điềm tĩnh, lông ngắn dễ chải và cỡ người vừa sức bế như Mỹ lông ngắn, Nga xanh, Birman, Anh lông ngắn cỡ vừa hoặc một chú mèo ta trưởng thành tính hiền. Quan trọng không kém giống là tuổi: một con mèo từ hai tới sáu tuổi, tính đã rõ, đã qua thời nghịch ngợm, thường dễ sống cùng hơn mèo con chạy lăng xăng dưới chân.
Mèo là bạn bầu bạn rất hợp với nhịp sống chậm: không cần dắt đi dạo, tự vệ sinh, thích ngồi cạnh người. Bài này giúp ông bà hoặc con cháu đang tìm mèo cho ông bà chọn giống và chọn con, sắp xếp nhà để tránh vấp ngã, bế mèo đúng cách khi tay yếu, và lo trước cho con mèo những lúc người nuôi ốm hay phải nằm viện.
Một con mèo hợp với người lớn tuổi cần những gì
Khi con cháu tìm mèo cho ông bà, câu hỏi thường là giống nào đẹp, giống nào hiền. Câu hỏi hữu ích hơn là con mèo đó sẽ đòi hỏi gì ở người nuôi mỗi ngày, trong mười lăm năm tới. Với người lớn tuổi, bốn điều thường quan trọng nhất: tính điềm, không lao vào chân hay nhảy chồm lên người; cỡ người vừa phải để bế, đưa đi khám được; bộ lông ít cần chải; và sức khoẻ ổn, không cần chăm đặc biệt.
Tính điềm không có nghĩa là lạnh lùng. Nhiều con mèo điềm vẫn rất thích ngồi trong lòng, đi theo người từ bếp ra hiên, nằm cạnh lúc xem tivi. Điều cần tránh là những con mèo quá năng động, cứ đêm là chạy khắp nhà, hoặc quá bám người tới mức kêu đòi liên tục khiến người già mệt.
Cũng nên nghĩ tới chính ông bà: có thích mèo thật không, hay đang được con cháu tặng vì nghĩ ông bà buồn. Một con mèo không được mong muốn sẽ thành gánh nặng. Tốt nhất là đưa ông bà cùng đi xem, ngồi với vài con mèo, rồi để ông bà chọn.
Những giống hay được gợi ý cho người lớn tuổi
Các giống dưới đây thường được mô tả là điềm và dễ chăm. Cột cỡ người và lông là hai thứ người lớn tuổi hay bỏ qua khi chọn theo vẻ ngoài.
| Giống | Tính hay được tả | Cỡ người và bộ lông |
|---|---|---|
| Mỹ lông ngắn | Dễ chịu, thích người vừa phải, ít đòi hỏi | Cỡ vừa, lông ngắn chải mỗi tuần là đủ |
| Nga xanh | Trầm, sạch sẽ, gắn bó với một hai người | Cỡ vừa, lông ngắn dày nhưng ít rối |
| Anh lông ngắn | Điềm đạm, thích ngồi cạnh hơn ngồi lòng | Thân nặng chắc, con đực khá nặng khi bế; lông ngắn dày |
| Birman | Nhẹ nhàng, thích người, giọng nhỏ | Cỡ vừa, lông dài nhưng ít rối hơn Ba Tư |
| Ba Tư, Exotic | Rất điềm, thích nằm | Ba Tư cần chải hằng ngày và lau mắt; Exotic lông ngắn dễ hơn nhưng vẫn lau mắt |
| Ragdoll, Maine Coon | Hiền, thân người | To và nặng, khó bế khi tay yếu; nên cân nhắc kỹ |
| Mèo ta trưởng thành tính hiền | Tuỳ con, nhiều con rất điềm | Cỡ nhỏ tới vừa, lông ngắn, hợp khí hậu |
Giống mặt tịt như Ba Tư, Exotic tuy rất điềm nhưng cần lau mắt hằng ngày và hay có vấn đề đường thở, răng; người lớn tuổi mắt kém, tay run có thể thấy việc lau mắt mèo khó. Hãy tính cả công chăm, không chỉ tính nết.
Mèo trưởng thành hay mèo con
Mèo con là nguy cơ vấp ngã. Mèo con chạy vụt qua chân, quấn quanh cổ chân khi người đang đi, nằm ngay lối đi trong bóng tối. Với người lớn tuổi, một cú ngã có thể để lại hậu quả lâu dài. Mèo trưởng thành điềm tĩnh di chuyển chậm và đoán trước được hơn.
Mèo trưởng thành cho thấy tính thật. Một con mèo ba bốn tuổi đã lộ rõ có thích ngồi lòng không, có kêu đêm không, có cào đồ không. Ông bà biết mình nhận về con mèo thế nào, không phải đoán.
Tuổi thọ của mèo và tuổi của người nuôi. Mèo có thể sống mười lăm năm hoặc hơn. Một con mèo năm sáu tuổi vẫn còn nhiều năm bên người nuôi, nhưng không đặt ra câu hỏi khó về chuyện ai chăm khi người nuôi không còn sức như một con mèo con. Đây là điều nên nói thẳng trong gia đình.
Mèo già cũng là lựa chọn. Một số trại có mèo nghỉ sinh sản bảy tám tuổi, rất hiền, cần nhà yên tĩnh. Mèo già có thể cần khám thú y thường hơn, nên tính trước chi phí và người đưa đi.
Tránh nhận mèo quá nhút nhát. Mèo trốn suốt ngày, khó bắt khi cần đưa đi khám, sẽ làm người nuôi lo lắng và mệt hơn là được bầu bạn.
Sắp xếp nhà để tránh vấp ngã và đỡ phải cúi
Vài thay đổi nhỏ trong nhà giúp việc chăm mèo nhẹ nhàng hơn cho người lớn tuổi, đặc biệt người đau lưng, đau gối:
- Đặt bát ăn, bát nước trên một bục cao ngang đầu gối để không phải cúi sát sàn; mèo trưởng thành ăn ở độ cao này cũng thoải mái.
- Khay cát đặt trên bục thấp hoặc dùng loại khay thành cao một bên, dọn bằng xẻng cán dài, túi rác để sẵn ngay cạnh.
- Bật đèn ngủ ở hành lang và lối từ phòng ngủ ra nhà vệ sinh, để thấy mèo nằm trên đường đi ban đêm.
- Chỗ ngủ của mèo đặt cạnh ghế ông bà hay ngồi, không ở giữa lối đi.
- Tấm thảm chống trơn ở chỗ mèo hay nằm, tránh trải thảm mỏng dễ trượt chân.
- Đồ chơi cất vào một giỏ sau khi chơi, không để vương trên sàn.
Với người dùng gậy hay khung tập đi, mèo cần được làm quen với tiếng gậy, khung chạm sàn. Mèo điềm thường chỉ cần vài ngày là bỏ qua.
Một thói quen nhỏ cũng giúp nhiều: mỗi khi đứng dậy, nhìn xuống chân trước khi bước. Nhiều con mèo thích nằm sát chân ghế người nuôi hay ngồi, và chỉ cần một bước giẫm vào đuôi là cả người lẫn mèo đều hoảng.
Bế mèo đúng cách khi tay yếu
Bế mèo là việc phải làm khi cho vào lồng đi khám, khi kiểm tra cơ thể. Bế sai làm mèo vùng vẫy, có thể cào và làm người mất thăng bằng. Cách an toàn cho người tay yếu:
- Ngồi xuống ghế hoặc mép giường trước, không bế mèo khi đang đứng, nhất là trên cầu thang.
- Để mèo tự lên đùi nếu được, hoặc nhờ người khác đặt mèo lên đùi.
- Một tay đỡ ngực ngay sau hai chân trước, một tay đỡ mông và chân sau, giữ mèo sát người.
- Không nhấc mèo bằng gáy, không nhấc bằng một tay dưới bụng.
- Khi cần cho mèo vào lồng, chọn lồng mở được từ phía trên, đặt lồng trên ghế để không phải cúi, để lồng mở sẵn trong nhà nhiều ngày cho mèo quen chui vào.
Với giống to như Maine Coon hay Ragdoll, nhiều người lớn tuổi không bế nổi một cách an toàn. Đó là lý do nên chọn cỡ vừa, hoặc thống nhất trước với con cháu ai sẽ đưa mèo đi khám.
Con cháu hỗ trợ thế nào mà không giành mất niềm vui
Khi tặng mèo cho ông bà hay giúp ông bà nuôi mèo, con cháu dễ rơi vào hai thái cực: hoặc để ông bà tự lo hết, hoặc lo hộ hết tới mức ông bà chỉ còn ngồi nhìn. Cách cân bằng là chia việc theo sức. Những việc nhẹ, hằng ngày, gắn với tình cảm như cho ăn, vuốt ve, chơi cần câu, chải lông ngắn nên để ông bà làm; đó chính là phần làm nên niềm vui của việc nuôi mèo.
Những việc nặng hoặc cần tay khéo, mắt tốt thì con cháu nhận: mua và khuân bao cát vệ sinh, cắt móng, lau mắt cho giống mặt tịt, đưa mèo đi khám thú y, nhớ lịch tiêm phòng và tẩy giun theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Một chuyến ghé thăm mỗi tuần để làm những việc này, kiểm khay cát, xem mèo có gầy đi hay béo lên không, là đủ với phần lớn gia đình.
Con cháu ở xa có thể nhờ người hàng xóm tin cậy hay người giúp việc theo giờ đảm nhận phần việc nặng. Điều quan trọng là thống nhất rõ ai làm việc gì, để không có việc nào rơi giữa hai người. Và lắng nghe ông bà: nếu ông bà bắt đầu thấy mệt vì mèo, đó là lúc chia lại việc chứ không phải lúc trách.
Sức khoẻ người nuôi và kế hoạch dự phòng cho mèo
Thói quen vệ sinh đơn giản đủ cho phần lớn người nuôi: rửa tay sau khi dọn khay cát và trước khi ăn, rửa sạch vết cào. Người đang điều trị bệnh làm suy giảm miễn dịch, người hay bị bầm tím, chảy máu lâu hoặc có vết thương khó lành nên hỏi bác sĩ của mình về việc nuôi mèo và cách giảm rủi ro, thay vì tự đoán. Cắt móng mèo định kỳ, hoặc nhờ người cắt, giúp vết cào nếu có cũng nông hơn.
Điều nhiều gia đình quên là lên kế hoạch cho con mèo khi người nuôi ốm, nằm viện hay về ở với con cháu. Nên thống nhất trước một người sẽ nhận chăm mèo trong những lúc đó, ghi lại thông tin cơ bản như giờ ăn, loại thức ăn, phòng khám thú y quen, và để chìa khoá ở chỗ người đó lấy được. Dán một tờ giấy nhỏ trong ví hoặc gần cửa ghi "nhà có mèo" để nếu người nuôi đột ngột phải đi viện, người khác biết mà lo cho mèo.
Về lâu dài, nên nói rõ trong gia đình ai sẽ nhận nuôi mèo nếu người nuôi không còn chăm được. Chuyện này khó nói, nhưng nói trước giúp con mèo không bị bỏ rơi và giúp người nuôi yên tâm tận hưởng những năm bên nó.
Câu hỏi thường gặp
Người già nên nuôi giống mèo nào?
Thường hợp với giống điềm tĩnh, lông ngắn, cỡ vừa như Mỹ lông ngắn, Nga xanh, Birman hay mèo ta trưởng thành tính hiền. Anh lông ngắn cũng điềm nhưng con đực khá nặng. Nên để người lớn tuổi cùng đi xem và tự chọn con mèo hợp với mình.
Người lớn tuổi nên nuôi mèo con hay mèo trưởng thành?
Mèo trưởng thành từ hai tới sáu tuổi thường hợp hơn: tính đã rõ, ít chạy lăng xăng dưới chân nên giảm nguy cơ vấp ngã, và đã qua thời nghịch phá. Mèo con dễ thương nhưng đòi hỏi nhiều công chăm và dễ làm người già ngã.
Mèo Ragdoll có hợp với người già không?
Ragdoll rất hiền và thích người, nhưng to và nặng nên khó bế khi tay yếu, và lông dài vừa cần chải đều. Nếu có con cháu giúp đưa đi khám và chải lông thì vẫn có thể nuôi; nếu người già sống một mình, giống cỡ vừa lông ngắn thường dễ hơn.
Làm sao tránh vấp ngã khi nuôi mèo?
Chọn mèo trưởng thành điềm tĩnh, bật đèn ngủ ở lối đi ban đêm, đặt chỗ ngủ của mèo ngoài lối đi và cất đồ chơi sau khi chơi. Đặt bát ăn, khay cát trên bục để không phải cúi sát sàn.
Người nuôi mèo phải nằm viện thì mèo ở đâu?
Nên thống nhất trước một người nhận chăm mèo, ghi sẵn giờ ăn, loại thức ăn, phòng khám thú y quen và để chìa khoá ở chỗ người đó lấy được. Mèo thường ít căng thẳng hơn khi được chăm tại nhà thay vì đưa đi gửi.
Nuôi mèo có tốt cho người lớn tuổi không?
Nhiều người lớn tuổi thấy mèo là bạn bầu bạn dễ chịu, giúp có nhịp sinh hoạt đều và bớt cô đơn. Tuy vậy cần chọn mèo hợp sức khoẻ và có người hỗ trợ khi cần. Người có bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch nên hỏi bác sĩ trước khi nuôi.